اسلام واقعی کجاست؟

رُوِی أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) قَالَ:

لا یکْمُلُ الْمُؤْمِنُ إِیمَانُهُ حَتَّی یحْتَوِی عَلَی مِایَةٍ وَ ثَلَاثِ خِصَالٍ فِعْلٍ وَ عَمَلٍ وَ نِیةٍ وَ ظَاهِرٍ وَ بَاطِنٍ

فَقَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ(علیه السلام) یا رَسُولَ اللَّهِ مَا یکُونُ الْمِایَةُ وَ ثَلَاثُ خِصَالٍ فَقَالَ یا عَلِی مِنْ صِفَاتِ الْمُؤْمِنِ أَنْ یکُونَ

از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) روایت شده که فرمودند ایمان مومن کامل نمی‌شود
تا اینکه دارای ۱۰۳ خصلت در فعل و عمل و نیت و باطن و ظاهر گردد آنگاه امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند 
یا رسول الله آن ۱۰۳ خصلت کدامند؟ 
فرمودند یا علی از جمله صفات مومن اینست که:


جَوَّالَ الْفِکْرِ- جَوْهَرِی الذِّکْرِ- کَثِیراً عِلْمُهُ - عَظِیماً حِلْمُهُ

اندیشه اش بسیار متحرک و پویاست – ذاتا متذکر وبه یاد خداست – علم و دانشش فراوان – بردباریش بزرگ


جَمِیلَ الْمُنَازَعَةِ - کَرِیمَ الْمُرَاجَعَةِ - أَوْسَعَ النَّاسِ صَدْراً - وَ أَذَلَّهُمْ نَفْساً

خوش برخورد در کشمکش – بزرگوار در بازگشت و پذیرش – سعه صدرش از همه بیشتر – و نفسش از همه خاکسار تر است


ضِحْکُهُ تَبَسُّماً - وَ اجتماعه تَعَلُّماً - مُذَکِّرَ الْغَافِلِ-مُعَلِّمَ الْجَاهِلِ

خنده اش تبسم – گردهماییش برای تعلم و یادگیری – تذکردهنده به غافل – و آموزنده جاهل است


لَا یؤْذِی مَنْ یؤْذِیهِ وَ لَا یخُوضُ فِیمَا لَا یعْنِیهِ وَ لَا یشْمَتُ بِمُصِیبَةٍ

به کسی که آزارش می‌کند آزاری نمی‌رساند و در آنچه به دردش نمی‌خورد وارد نشود و هیچ کس را به مصیبتی سرزنش و شماتت نمی‌کند


وَ لَا یذْکُرُ أَحَداً بِغِیبَةٍ - بَرِییاً مِنَ الْمُحَرَّمَاتِ - وَاقِفاً عِنْدَ الشُّبُهَاتِ

و هیچ کس را با غیبت یاد نمی‌کند – از کارهای حرام بیزار است – در موارد شبهه قدم بر نمی‌دارد


کَثِیرَ الْعَطَاءِ - قَلِیلَ الْأَذَی - عَوْناً لِلْغَرِیبِ - وَ أَباً لِلْیتِیمِ

بخششش فراوان – آزارش بسیار کم – برای غریب و ناآشنا یاور – و برای یتیم پدر است


بُشْرُهُ فِی وَجْهِهِ وَ حُزْنُهُ فِی قَلْبِهِ - مُسْتَبْشِراً بِفَقْرِهِ

شادابی و خرمی اش در چهره و حزن و اندوهش در دل – و به نیاز خود (به خدا) خرسند است


أَحْلَی مِنَ الشَّهْدِ وَ أَصْلَدَ مِنَ الصَّلْدِ - لَا یکْشِفُ سِرّاً وَ لَا یهْتِکُ سِتْراً

شیرین تر از عسل و سخت تر از سنگ است – هیچ رازی را فاش نسازد و هیچ پرده ای را ندرد


لَطِیفَ الْحَرَکَاتِ - حُلْوَ الْمُشَاهَدَةِ - کَثِیرَ الْعِبَادَةِ - حَسَنَ الْوَقَارِ 

حرکاتش لطیف – دیدارش شیرین – عبادتش بسیار – وقارش نیکو


لَینَ الْجَانِبِ - طَوِیلَ الصَّمْتِ - حَلِیماً إِذَا جُهِلَ عَلَیهِ

برخوردش نرم – سکوتش طولانی است – اگر درباره او به نادانی رفتار شود حلیم و بردبار است


صَبُوراً عَلَی مَنْ أَسَاءَ إِلَیهِ - یجِلُّ الْکَبِیرَ وَ یرْحَمُ الصَّغِیر

برکسی که به او بدی کرده است شکیبا است – بزرگتر را گرامی داشته و به کوچکتر رحم می‌کند


أَمِیناً عَلَی الْأَمَانَاتِ - بَعِیداً مِنَ الْخِیانَاتِ - إِلْفُهُ التُّقَی وَ حِلْفُهُ الْحَیاءُ

بر امانت ها امین – و از خیانت ها به دور است – همدم او تقوا و هم پیمان او شرم و حیاست


کَثِیرَ الْحَذْرِ - قَلِیلَ الزَّلَلِ - حَرَکَاتُهُ أَدَبٌ - وَ کَلَامُهُ عَجِیبٌ

پرهیزش بسیار – و لغزشش کم – حرکاتش مودبانه – وگفتارش مایه شگفتی است


مُقِیلَ الْعَثْرَةِ - وَ لَا یتَّبِعُ الْعَوْرَةَ - وَقُوراً صَبُوراً - رَضِیاً - شَکُوراً

از خطا و لغزش در می‌گذرد – و در پی عیوب دیگران نمی‌رود – با وقار – صبور – خشنود و راضی – سپاسگذار


قَلِیلَ الْکَلَامِ - صَدُوقَ اللِّسَانِ - بَرّاً - مَصُوناً

کم حرف – راست گفتار – نیکوکار- مصون و محفوظ


حَلِیماً - رَفِیقاً - عَفِیفاً – شَرِیفاً - لَا لَعَّانٌ وَ لَا کَذَّابٌ 

بردبار – رفیق و سازگار – پاکدامن – با شرافت است – لعن کننده و دروغگو نیست


وَ لَا مُغْتَابٌ - وَ لَا سَبَّابٌ - وَ لَا حَسُودٌ وَ لَا بَخِیلٌ - هَشَّاشاً بَشَّاشاً

غیبت کننده نیست – دشنام نمی‌دهد – نه حسود است و نه بخیل – گشاده رو و شاداب است


لَا حَسَّاسٌ وَ لَا جَسَّاسٌ - یطْلُبُ مِنَ الْأُمُورِ أَعْلَاهَا - وَ مِنَ الْأَخْلَاقِ أَسْنَاهَا

نه ظریف و حساس است – و نه کنجکاو و جاسوس – از کار ها عالی ترین را طلب می‌کند – و از اخلاق برجسته ترین را


مَشْمُولًا بِحِفْظِ الله - مُؤَیداً بِتَوْفِیقِ اللَهِ - ذَا قُوَّةٍ فِی لِین

حفظ خدا شامل حال اوست – به توفیق الهی یاری شده است – و در عین نرمش قوی است


وَ عَزْمَةٍ فِی یقِینٍ - لَا یحِیفُ عَلَی مَنْ یبْغِضُ - وَ لَا یأْثَمُ فِی مَنْ یحِبُّ

و تصمیمش همراه با یقین – با کسی که دشمن باشد ستم نمی‌کند – و درباره کسی که دوستش دارد به گناه نمی‌افتد


صَبُورٌ فِی الشَّدَایِدِ - لَا یجُورُ وَ لَا یعْتَدِی - وَ لَا یأْتِی بِمَا یشْتَهِی

در سختی ها بسیار شکیباست – نه ستم می‌کند و نه تجاوز – و هر چه دلش خواست انجام ندهد


الْفَقْرُ شِعَارُهُ - وَ الصَّبْرُ دِثَارُهُ - قَلِیلَ الْمَیُونَةِ - کَثِیرَ الْمَعُونَةِ

جامه زیرینش نیاز (به خدا) – و جامه زبرینش صبر ومقاومت – هزینه و زحمتش اندک – کمک و یاریش بسیار


کَثِیرَ الصِّیامِ - طَوِیلَ الْقِیامِ - قَلِیلَ الْمَنَامِ - قَلْبُهُ تَقِی - وَ عِلْمُهُ زَکِی

روزه داری او بسیار – قیام و عبادتش طولانی – خوابش کم – قلبش پرهیزگار و علم و دانشش پاکیزه است


إِذَا قَدَرَ عَفَا - وَ إِذَا وَعَدَ وَفَی - یصُومُ رَغْباً - وَ یصَلِّی رَهْباً

هنگامی که قدرت یابد عفو نماید – و هنگامی که وعده دهد وفا نماید – با میل و رغبت روزه می‌گیرد – و با ترس و خوف نماز می‌خواند


وَ یحْسِنُ فِی عَمَلِهِ کَأَنَّهُ نَاظِرٌ إِلَیهِ - غَضَّ الطَّرْفِ - سَخِی الْکَفِّ

چنان نیکو عمل می‌کند که گویا او را می‌بینند – دیده اش (از ناروا) فرو بسته – دستش باسخاوت است


لَا یرُدُّ سَایِلًا - وَ لَا یبْخَلُ بِنَایِلٍ - مُتَوَاصِلًا إِلَی الْإِخْوَانِ - مُتَرَادِفاً إِلَی الْإِحْسَانِ

در خواست کننده ای را رد نکند – ونسبت به دستاورد دیگران بخل نورزد – بابرادران ارتباط وپیوستگی دارد – در نیکوکاری پیاپی اقدام کند


یزِنُ کَلَامَهُ وَ یخْرِسُ لِسَانَهُ - لَا یغْرَقُ فِی بُغْضِهِ - وَ لَایهْلِکُ فِی حُبِّهِ

سنجیده سخن می‌گوید و زبانش را می‌بندد – در خشم و دشمنی غرق نشود – و در دوستیش هلاک نگردد


لَا یقْبَلُ الْبَاطِلَ مِنْ صَدِیقِهِ وَ لَا یرُدُّ الْحَقَّ مِنْ عَدُوِّهِ - وَ لَا یتَعَلَّمُ إِلَّا لِیعْلَمَ وَ لَا یعْلَمُ إِلَّا لِیعْمَلَ

باطل را از دوستش نمی‌پذیرد و در مقابله با دشمن حق را پایمال نمی‌کند – دانش را نمی‌آموزد مگر برای دانستن و آگاهی و نمی‌آموزد مگر برای عمل


قَلِیلًا حِقْدُهُ- کَثِیراً شُکْرُهُ - یطْلُبُ النَّهَارَ مَعِیشَتَهُ - وَ یبْکِی اللَّیلَ عَلَی خَطِییَتِهِ

کینه اش اندک – شکروسپاس بسیار – در روز به جستجوی معاش می‌پردازد و در شب بر خطا وگناهش گریه می‌کند


إِنْ سَلَکَ مَعَ أَهْلِ الدُّنْیا کَانَ أَکْیسَهُمْ وَ إِنْ سَلَکَ مَعَ أَهْلِ الْآخِرَةِ کَانَ أَوْرَعَهُمْ

اگر با اهل دنیا همراه شود زیرکترین آنهاست و اگر با اهل آخرت همراه باشد پارسا ترین آنهاست


لَا یرْضَی فِی کَسْبِهِ بِشُبْهَةٍ - وَ لَا یعْمَلُ فِی دِینِهِ بِرُخْصَةٍ

در کسب خویش موارد شبهه را نمی‌پسندد – ودر عمل به دینش دنبال عذر و رخصتی نمی‌رود

یعْطِفُ عَلَی أَخِیهِ بِزَلَّتِهِ - وَ یرْضَی مَا مَضَی مِنْ قَدِیمِ صُحْبَتِهِ

با خطا و لغزش برادر دینیش به عطوفت رفتار نماید – و حق دوستی دیرینه را مراعات می‌کند


منبع:بحار الانوار -جلد ۶۷-ص۲۱۰