گوشه ای از ویژگیهای حضرت علی علیه السلام در نیم نگاهی به کتاب الصراط المستقیم

- علامه متکلم شیخ زین‏الدین نباطی بیاضی در کتاب گرانقدر خود الصراط المستقیم (۱ / ۱۸۸) گوید: ابن‏قرطه در کتاب مراصدالعرفان از ابن‏عباس آورده‏است که گفت: ما شاهد بودیم که مدت نه ماه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم هر روز به هنگام هر نماز به در خانه علی علیه السلام می‏آمد و بر آنان سلام می‏کرد و این آیه را می‏خواند و آنان را به نماز دعوت می‏کرد.

ه - علامه شیخ زین‏الدین عاملی نباطی (در گذشته به سال ۸۷۷) در کتاب الصراط المستقیم (۱ / ۲۳۰) گوید: ابن‏رومی گفته است: رَأَیْتُکَ عِنْدَاللَّهِ اَعْظَمَ زُلْفَةً/مِنَ الْاَنْبِیاءِ الْمُصْطَفَیْنَ ذَوِی‏الرُّشْدِ/ <من تو را در نزد خداوند از همه پیامبران برگزیده رشد یافته مقرب‏تر یافتم>./ چون این شعر را یگانه دیدم دوست داشتم که بر سبک او بپویم و در این افضال در پی او شوم، پس این اشعار گفتم: (ترجمه مضمون اشعار) <خداوند به آدم فرمود: از آن میوه مخور و خورد و با این نافرمانی فضل خود را از دست داد، اما امام علی علیه السلام آنچه را سهم خود بود و حق استفاده از آن را داشت به فقیر داد و خداوند این عمل او را ستود>./ <زنان نوح و لوط به آن دو خیانت کردند، اما فاطمه به پایه‏ای است که نور عالم خلقت از افق وجود او سر زد>./ <ابراهیم از خداوند زنده کردن مرده را درخواست کرد تا دلش به خدای یگانه (و مسأله معاد) آرام یابد، اما مولای من علی در مقامی است که اگر همه پرده‏ها کنار رود چیزی بر یقین گذشته‏اش افزوده نخواهد شد>. <موسی هنگامی که عصای اژدها شده خود را دید هراسید و گریخت، اما علی در شب هجرت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در بستر حضرتش آرمید و از خشم مشرکان هراسی به خود راه نداد>./ <سلیمان چنانکه در قرآن آمده از خدا خواست که او را سلطنتی بخشد که هیچ‏کس را نسزد و مانند آن را به احدی پس از وی نبخشد، اما مولای من دنیا در قامت دلکش‏ترین زن عرب (بُثَیْنَه) برای او جلوه نمود و در پاسخش فرمود: از من دور شو و لحظه‏ای نزد من درنگ مکن>./ <با این بیانات، برتری حضرتش بر آنان برای حقجویان به خوبی آشکار شد و دیگر نیازی به رنج فراوان برای اثبات آن نیست>./ <حقّاً به خطا رفته‏است آن که ابوبکر را با حضرت حیدر مقایسه کند، زیرا در وی اثری به چشم نمی‏خورد که برای این مقایسه سودمند افتد>./(اشعار با تلخیص آورده‏شده و به صورت آزاد ترجمه گردیده‏است.)

- علّامه نباطی عاملی (متوفی به سال ۸۷۷) گوید: بیشتر مشایخ ما علی علیه السلام را از پیامبران اولواالعزم (بجز پیامبر اسلام) - علیهم السلام - افضل می‏دانند به دلیل ریاست عامّه او و بهره‏مندی همه مردم دنیا از خلافت او، زیرا اولاً: خلافت آن حضرت خلافت از نبوت عامّه پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم است به خلاف نبوت آنان که عمومی نبوده‏است. ثانیاً: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در حدیث پرنده بریان فرموده‏است: “خداوندا، محبوبترین آفریدگانت را نزد من آر”/ و پیامبران را هم استثنا نکرد (پس علی علیه السلام از آنان نزد خدا محبوبتر است). ثالثاً: علی علیه السلام با پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که افضل از همه بوده در آیه “و انفسنا و انفسکم”/ مساوی دانسته شده‏است، و معلوم است که مراد از تساوی، همگونی است نه اتحاد و یگانگی. رابعاً: آن حضرت از امام حسن و امام حسین - علیهما السلام - افضل است چنانکه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرموده‏است: “و پدرشان از آن دو بهتر است”/ و در حدیث مشهوری پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم آنها را سرور بهشتیان قرار داده‏است. خامساً: اعمش از جابربن عبداللَّه انصاری روایت کرده که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: “کدام برادران افضلند؟ گفتم: پیامبران. فرمود: من افضل پیامبرانم و محبوبترین برادران نزد من علی‏بن ابی‏طالب است و او نزد من از پیامبران افضل است، پس هرکه گوید آنان از علی افضلند مرا از آنان کوچکتر دانسته‏است. زیرا من علی را برادر خود ساخته‏ام به دلیل فضیلتی که در او سراغ داشتم و دستوری که پروردگارم داده‏بود.
(الصراط المستقیم ۱ / ۲۱۰، فصل ۱۸.)


 



سایت فطرت