فضیلت زیارت فاطمه ی زهرا سلام الله علیها

کارشناسان شبکه های وهابی وصال حق و نور در برنامه هایی جداگانه در مورد حضرت فاطمه زهرا (س) مدعی شدند روایتی در کتب تشیع برای فضیلت زیارت فاطمه ی زهرا (س) وجود ندارد.

در منابع حدیثی شیعه روایات زیادی در فضیلت زیارت فاطمه زهرا (س) وجود دارد که برای اختصار به چند حدیث بسنده می کنیم.

حدیث اول:
حضرت صادق (ع) می فرماید: رسول الله (ص) فرمود:
«ما بین قبری و منبری روضه من ریاض الجنه، و منبری علی ترعه من ترع الجنة؛
میان مزار و منبرم، باغی از باغهای بهشت است، و منبرم بر دری از درهای بهشت واقع است».

سپس امام صادق (ع) فرمود:
«لان قبر فاطمه علیهاالسلام بین قبره و منبره، قبرها روضة من ریاض الجنه، و الیه ترعه من ترع الجنه؛
زیرا مزار فاطمه (س) میان قبر و منبر واقع است، مزار وی باغی از باغهای بهشت، و به سوی آن باغ دری از درهای بهشت گشوده شده است».

بیان:
آیت الله سعادت پرور در تفسیر «ترعه»و «روضه » می فرماید:ممکن است مراد از این تعبیر، عظمت آن مکان به لحاظ عظمت معنوی رسول اکرم (ص) و فاطمه (س) باشد. و ممکن است به جهت عظمت معنوی و باطنی فاطمه (س) باشد، زیرا آن حضرت و اولادش موجب بهشت رفتن امت می شوند. در واقع به وسیله رسول اکرم (ص) باغهای بهشت بدست می آید، و فاطمه (س) و اولادش طریق رسیدن به این باغها هستند و به وسیله شوهرش علی (ع) هم در آنها گشوده می شود.
به لحاظ ظاهری و در خارج هم، چنین است که اگر علی (ع) نبود، فاطمه (س) کفو و همتایی نداشت و اگر این دو نبودند، ایمه معصومین (س) نبودند. و اگر آنها نبودند از رسول اکرم (ص) آثاری نمی ماند تا کسی بتواند به بهشت راه یابد.
احتمال دیگر در معنای روایت اینکه ممکن است مراد، مقام شفاعت فاطمه (س) باشد.

(برای مطالعه بیشتر به فصل نهم کتاب جلوه نور آیت الله سعادت پرورمراجعه شود.)


حدیث دوم:
در«بحارالانوار، ج 100، ص 193، روایت 5» از زبان یونس بن یعقوب آمده است: به امام صادق (ع) عرض کردم: نماز گزاردن در خانه فاطمه (س) افضل است یا در روضه؟ فرمود:

«فی بیت فاطمه علیهاالسلام.»
در خانه ی فاطمة (س).

در روایت دیگری در «بحارالانوار، ج 100،ص 191، باب 5، روایت 1» می خوانیم:
از امام رضا (ع) درباره ی مزار فاطمه (س) سوال می شود و حضرت می فرماید: در خانه اش مدفون گشت، و چون بنی امیه مسجد را توسعه دادند، خانه فاطمه (س) در مسجد قرار گرفت.


حدیث سوم:
امام صادق به نقل از پدر بزرگوارش (ع) از جابر بن عبدالله انصاری در «بحارالانوار، ج 43، ص 58،روایت 50»

می فرماید:... رسول الله (ص) در فضیلت زیارت فاطمه (س) فرمود:
«فمن زارنی بعد وفاتی، فانکما زارنی فی حیاتی، و من زار فاطمه فکانما زارنی، و من زار علی بن ابی طالب، فکانما زار فاطمه...؛
هر کس بعد از وفاتم مرا زیارت کند، گویا در حال حیاتم زیارت نموده، و هر که فاطمه (س) را زیارت کند، مثل این است که مرا زیارت نموده، و هر کس علی بن ابی طالب (ع) را زیارت کند، مثل آن است که فاطمه (س) را زیارت کرده است...


حدیث چهارم:
عریضی در «بحارالانوار، ج 100، ص 194، روایت 11» می گوید: روزی امام باقر (ع) به ما فرمود: اگر نزد مزار جده ات فاطمه (س) رفتی، بگو:
«یا ممتحنه امتحنک الله الذی خلقک قبل ان یخلقک، فوجدک لما امتحنک صابره، و زعمنا انا لک اولیاء و مصدقون، و صابرون لکل ما اتانا به ابوک، و اتانا به وصیه، فانا نسالک ان کنا صدقناک الا الحقتنا بتصدیقنا لهما، لنبشر انفسنا بانا قد طهرنا بولایتک!؛
ای خانم امتحان شده ای که خداوند تو را پیش از خلقت (مادی) ات امتحان نمود، و تو را در آن شکیبا یافت، ما گمان می کنیم که دوستداران توایم و (مقام و عظمت تو در نزد خدا را) باور داریم، و بر تمام آن چه پدر بزرگوارت و وصی و جانشین او آورده استقامت می ورزیم، لذا از تو درخواست می کنیم که اگر ما واقعاً تو را تصدیق نموده ایم، ما را به خاطر این تصدیق به پدر بزرگوارت و جانشینش ملحق نمایی، تا ما به خود مژده دهیم که حقیقتا به ولایت تو پاکیزه گشتیم.

بیان:
زیارات برای آن حضرت بیش از این ذکر شده و اکثر مضامین آنها منطبق با روایاتی است که در فضایل وی آمده، و یا در مورد ظلمهایی است که بر او رفته، در اینجا به این زیارت که مطلب قابل توجهی در فضیلت آن بانوی بزرگ دارد، اکتفا می کنیم و خوانندگان محترم را به برخی از نگات آن توجه می دهیم:

1-جمله ی «یا ممتحنه امتحنک الله الذی خلقک قبل ان یخلقک» به هر کدام از احتمالات ذیل معنا شود، خلقتی غیر از خلقت مادی را اثبات می کند.

احتمال اول: اینکه: ظرف «قبل» در جمله، متعلق به «خلقک» باشد، که به این ترتیب معنای این قسمت از زیارت این گونه می شود: ای کسی که مورد امتحان الهی واقع شدی و خداوند تو را امتحان کرد و در آن صابر یافت، خداوندی که تو را پیش از خلقت مادی در عوالم نوری آفرید.
به این معنا، این جمله فقط خلقتی غیر از خلقت مادی را اثبات می کند، و دلالتی ندارد که امتحان آن حضرت و صبر بر آن در عوالم غیر عالم مادی بوده است.

احتمال دوم آن است که: ظرف «قبل» متعلق به «امتحنک» باشد، به این ترتیب معنای جمله این گونه می شود: ای کسی که مورد امتحان الهی واقع شدی، و خداوند پیش از آنکه تو را در عالم مادی خلق نماید، امتحانت کرد و تو را صابر یافت و سپس در عالم مادی خلق نمود. بنابراین احتمال، ممکن است مراد از «قبل» در «قبل ان یخلقک» عالم برزخی آن حضرت بوده و امتحان در آنجا واقع شده باشد، چنانکه آدم ابوالبشر (ع) هم در آنجا در معرض امتحان الهی واقع شد،. و لی گویا بنابراین معنای دوم، احتمال قوی آن است که بگوییم: مراد از «قبل»در «قبل ان یخلقک» عالم نوری و تمثلی آن حضرت است، و این امتحان در آنجا صورت گرفته است.

در اینجا این سوال مطرح می شود که: امتحان الهی در عوالم نوری و تمثلی و یا برزخی چگونه بوده است؟ و مراد از آن چیست؟ و آیا امتحان جز با دار تکلیف و عالم ماده سازگار است؟
در جواب باید گفت: اینکه نحوه ی امتحان چگونه بوده برای ما معلوم نیست، ولی مسلما در هر عالم باشد باید مناسب با همان عالم بوده باشد. در دار تکلیف و عالم مادی به تناسب خود، و در عوالم نوری و یا برزخی به تناسب خود. و برای مخلصین (به فتح لام) به طریقی، و برای غیر مخلصین به طریق دیگر. اما شاید بتوان گفت: امتحان الهی در خلقت نوری همان پیمان و «عهد عبودیتی» باشد که خداوند از فرزندان آدم (ع) گرفت، چنانکه می فرماید:

«الم اعهد إلیکم یا بنی ادم، ان لا تعبدوا الشیطان، انه لکم عدو مبین، و ان اعبدونی، هذا صراط مستقیم».«یس: 60.»
ای فرزندان آدم، آیا از شما عهد و پیمان نگرفتم که شیطان را بندگی نکنید، که وی دشمن آشکار شماست. و مرا بندگی کنید که این صراط مستقیم و راه راست است. و یا ممکن است: مراد، امتحان الهی باشد که به صورت «اخذ میثاق» از فرزندان آدم (ع) بوده است، چنانکه در آیه 172 سوره اعراف می فرماید:
«و اذ اخذ ربک من بنی آدم من ظهورهم ذریتهم، و اشهدهم علی انفسهم: الست بربکم؟ قالوا: بلی»
و هنگامی که پروردگارت از صلب فرزندان آدم، ذریه و نسل آنها را برگرفت و آنها را بر خود گواه ساخت که آیا من پروردگار شما نیستم؟ گفتند: بله. و نیز ممکن است: مراد از امتحان الهی، همان «میثاق غلیظ» و پیمان محکمی باشد که از عده ای از انبیای برجسته و یا از همه انبیا گرفته شده، و از حضرت فاطمه (س) نیز به لحاظ قرین بودن با انبیا و یا با انبیای برجسته، اخذ شده باشد، چنانکه در آیات 7 و 8 سوره احزاب می فرماید:
«و اذ اخذنا من النبیین میثاقهم و منک و من نوح و ابراهیم و موسی و عیسی بن مریم، و اخذنا منهم میثاقا غلیظا، لیسیل الصادقین عن صدقهم، و اعد للکافرین عذابا الیما».
و هنگامی که از پیامبران عهد و میثاق گرفتیم و هم از تو و از نوح و ابراهیم و موسی و عیسی بن مریم، از همه پیمان محکم گرفتیم، تا خداوند از راستگویان از گفتار صدقشان باز پرسد، و برای کافران عذاب دردناک آماده کند.
بالاخره، شاید بتوان گفت: موضوع عهد عبودیت (الم اعهد الیکم..)، و گرفتن میثاق مطلق از تمامی فرزندان آدم (ع) و اخذ میثاق از انبیا، یک پیمان نیست، بلکه سه پیمان جداگانه است، و گویا هر کدام از آنها در عالم و خلقتی از مراحل خلقت نوری بوده است، والله اعلم.
در هر حال، بیانات فوق به یک سوی امتحان اشاره دارد، و سوی دیگر که جلوه ی خارجی امتحان است در عالم ماده واقع می شود، و در قیامت نیز از نتیجه ی آزمایش سوال می گردد.

2- معنای جملات دیگر این زیارتنامه «زعمنا انا لک اولیاء...» این است که: تو در امتحان خود صابر بودی، ما هم گمان می کنیم از دوستان توییم و از جمله تصدیق کنندگان تو و از صابران بر ولایت و اوامر پدر بزرگوارت رسول اکرم (ص) و وصی او، علی (ع) هستیم. از تو درخواست می کنیم، اگر به راستی تو را تصدیق کرده ایم، ما را به واسطه این تصدیق به ایشان ملحق کنی، تا به خود بشارت دهیم که ما به واسطه ولایت شما پاکیزه گشته ایم و ولایت خود را خالص کرده ایم. گویا بدون ولایت فاطمه (س)، ولایت ما به رسول اکرم (ص) و علی (ع) پاکیزه و کامل نمی گردد.



خبرگزاری رسا