«عقد برادری بستن» یا بستن «عقد برادری» بر...؟

ابن‌ابی‌الحدید به نقل از تاریخ طبری روایت ‌می‌کند:

هنگامی‌ که عثمان محاصره شد (امیرمؤمنان) علی علیه‌السّلام در محله‌ی خیبر بود. وقتی (به مدینه) آمد، عثمان به نزد آن حضرت فرستاد که ایشان نزد او بیایند. چون آن حضرت بر وی وارد شدند. عثمان به ایشان چنین گفت:

« من حقوقی بر تو دارم: حقّ اسلام، حقّ نسب، حقّی که از عهد و میثاق بر توست! والله اگر هیچ‌کدام از این‌ها نبود و ما در جاهلیّت بودیم، بر بنی‌عبدمناف (ما ـ من و تو...ـ) عار بود که برادران تیمی- یعنی طلحه - ملک ایشان را به زور صاحب‌ شوند.

حضرت به او فرمودند:«خبرت ‌می‌دهم.» 1

جایی دیگر ابن‌ابی‌الحدید با تفاوتی اندک از تاریخ طبری روایت‌ می‌کند که عثمان به حضرت علیه‌السّلام چنین می‌گوید:

« امّا بعد برای من حقّ اسلام، حقّ برادری، قرابت و خویشی است...»2 که مراد از «حقّ الإخاء» - حقّ برادری- که عثمان بدان اشاره‌ دارد، همان چیزی است که خداوند مقرّر فرموده ‌است: «إنّما المؤمنون اخوة»

امّا آن‌چه در این مورد هم‌اکنون در کتاب تاریخ طبری دیده‌ می‌شود، با این نقل متفاوت است. در تاریخ طبری چنین می‌بینیم که عثمان می‌گوید:

« من بر تو حقوقی دارم: حقّ اسلام، برادری و تو آگاهی که آن‌گاه که رسول خدا بین صحابه عقد اخوّت می‌بست، بین من و تو برادری ایجاد کرد!...» 3 بعد از این امیرمؤمنان یک‌یک سخنان‌اش را تأیید می‌کنند!

حال‌ آن‌که در هیچ‌کدام از نقل‌های ابن‌ابی‌الحدید از طبری نظیر این را ندیدیم. به ‌علاوه شواهد و اندوخته‌های متقن تاریخی و حدیثی در میان فریقین تصریح‌ دارد بر این‌که رسول خدا صلّی‌الله‌علیه‌وآله بین خود و امیرمؤمنان علیه‌السّلام عقد برادری بست.4

به نظر شما چه کسانی این حقیقت انکارناپذیر را برنمی‌تابند؟!
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1-شرح نهج البلاغة - ابن أبی الحدید - ج 10 - ص 8
وروی الطبری فی التاریخ أن عثمان لما حصر، کان علی (ع) بخیبر فی أمواله، فلما قدم أرسل إلیه یدعوه، فلما دخل علیه قال له: إن لی علیک حقوقا: حق الاسلام، وحق النسب، وحق مالی علیک من العهد والمیثاق، ووالله أن لو لم یکن من هذا کله شی وکنا فی جاهلیة، لکان عارا علی بنی عبد مناف أن یبتزهم أخو تیم ملکهم - یعنی طلحة –فقال له (ع) سیأتیک الخبر
2-شرح نهج البلاغة - ابن أبی الحدید - ج 2 - ص 148
وروی أبو جعفر أیضا أن علیا علیه السلام کان فی ماله بخیبر لما حصر عثمان، فقدم المدینة والناس مجتمعون علی طلحة، وکان لطلحة فی حصار عثمان أثر، فلما قدم علی علیه السلام أتاه عثمان، وقال له: أما بعد، فإن لی حق الاسلام وحق الإخاء والقرابة والصهر، ولو لم یکن من ذلک شی وکنا فی جاهلیة، لکان عارا علی بنی عبد مناف أن یبتز بنو تیم أمرهم - یعنی طلحة - فقال له علی: أنا أکفیک...
3-تاریخ الطبری - الطبری - ج 3 - ص 452 - 453
… ثم قال أما بعد فإن لی علیک حقوقا حق الاسلام وحق الاخاء وقد علمت أن رسول الله صلی الله علیه وسلم حین آخی بین الصحابة آخی بینی وبینک وحق القرابة والصهر … فتکلم علی فحمد الله وأثنی علیه ثم قال أما بعد فکل ما ذکرت من حقک علی علی ما ذکرت …
4-به سند امیرمؤمنان علی علیه‌السّلام: مسند أبی یعلی - أبو یعلی الموصلی - ج 1 - ص 402 – 403، کنز العمال - المتقی الهندی - ج 13 - ص 140و150،تاریخ بغداد - الخطیب البغدادی - ج 12 - ص 263، الأمالی - الشیخ الصدوق - ص 136 – 137/به سند سیدالشهداء سلام‌الله‌علیها: الأمالی - الشیخ الصدوق - ص 410 – 411،الأمالی - الشیخ الصدوق - ص 441 – 442/به سند صادق آل‌محمّد صلوات‌الله‌علیه: الأمالی - الشیخ الصدوق - ص 754 – 755/ به سند امام علی‌بن‌موسی الرضا علیهماالسّلام:الأمالی - الشیخ الصدوق - ص 116/به سند جابربن‌عبدالله: الأمالی - الشیخ الصدوق - ص 186 – 187/به سند ابن‌عبّاس: مسند احمد - الإمام احمد بن حنبل - ج 1 - ص 230و مجمع الزواید - الهیثمی - ج 4 - ص 323 – 324و المصنف - ابن أبی شیبة الکوفی - ج 7 - ص 507و مسند أبی یعلی - أبو یعلی الموصلی - ج 4 - ص 266 – 267و الاستیعاب - ابن عبد البر - ج 3 - ص 1098و کنز العمال - المتقی الهندی - ج 13 - ص 109، الأمالی - الشیخ الصدوق - ص 433 – 434/به سند امّ‌سلمه: شواهد التنزیل - الحاکم الحسکانی - ج 2 - ص 150/به سند ابن‌عمر: سنن الترمذی - الترمذی - ج 5 - ص 300و کنز العمال - المتقی الهندی - ج 11 - ص 598، المستدرک - الحاکم النیسابوری - ج 3 - ص 14،المعجم الکبیر - الطبرانی - ج 12 - ص 321و مجمع الزواید - الهیثمی - ج 9 - ص 121 – 122، کنز العمال - المتقی الهندی - ج 11 - ص 610 – 611/ به سند مخدوج‌بن‌زید: الأمالی - الشیخ الصدوق - ص 402