تفسیر واژه «شَهِیْدةٌ» در حدیث «إنَّ فاطِمَة علیهاالسلام صِدِّیْقَةٌ شَهِیْدةٌ»

سؤال: برخی از تفسیر و تحلیل‏ها پیرامون حدیث «إنَّ فاطِمَة علیهاالسلام صِدِّیْقَةٌ شَهِیْدةٌ» را خواندم و دیدم اگر بر آن باشیم که از واژه «شَهِیْدةٌ» در این روایت، معنی فقهی آن را بگیریم، که نادرستی آن روشن است؛ چراکه شهید با احکام ویژه‏اش در فقه، کسی است که در میدان نبرد کشته شود، امّا اگر بر آن باشیم که از واژه‏ی «شَهِیْدةٌ» معنای تشبیهی و همانندی در پاداش را بگیریم، زن نیز اگر در حال عادت ماهانه و به دنیاآودن فرزند از دنیا برود، در این معنا و پاداش آن مشترک است، و در نتیجه افتخار و عظمتی برای زهرا علیهاالسلام نیست که در این ردیف قرار گیرد و گفته شود که: «إنَّ فاطِمَة علیهاالسلام صِدِّیْقَةٌ شَهِیْدةٌ»؛ بنا براین، تنها این معنا می‏ماند که منظور از معنی واژه‏ی «شَهِیْدةٌ» همان معنای برتر و مرتبه والایی باشد که سرور بانوان دو عالم در ردیف پیامبران و صدِّیقین و شهیدان و گواهانی قرار گیرد که گواه و الگوی مردم هستند، امّا دریافت این مفهوم از واژه «شهید» با استدلال به این حدیث ممکن نیست، چراکه واژه شهید و شهیده در معنا و مفهوم اعمّ از مدّعاست.

جواب: شهید به معنی کسی است که در راه دفاع از حق به وسیله شمشیر یا سلاح و یا وسیله دیگری که بر او بزنند و کشته شود. چنین کسی اگر در میدان نبرد کشته شد، حکمی از احکام فقه به او اختصاص دارد و آن عدم نیاز به غسل است. و با این‏وصف، آیا کسی می‏تواند چنین پندارد که امیرمومنان به‏خاطر آن‏که در میدان نبرد کشته نشد، شهید نیست؟ اما استناد مرگ فاطمه علیهاالسلام به زدن آن حضرت با تازیانه و فشردن میان در و دیوار، واقعیت غمباری است که روایات رسیده در این مورد بسیار است. در این باره به «کامل الزّیارات» و به خبر «حمّاد بن‏عثمان» از امام صادق بنگرید که می‏گوید: در سفر معراج پیامبر، به هنگام گزارش از آینده امّت، به آن حضرت گفته شد: امّا دخترت زهرا علیهاالسلام، پس از رحلت تو، مورد ستم قرار خواهد گرفت. او را در حالی که باردار است، خواهند زد و او جنین خود را بر اثر آن ضربات ظالمانه خواهد افکند و به شهادت خواهد رسید! «وَ امّا إبْنَتُکَ فاطِمَة فَتُظْلَم وَ هِیَ....». (کامل الزِّیارات/ ص 333.)

به نقل از سایت خبر رسانی آیت الله سید محمد صادق روحانی



شیعه نیوز