تفاوت علی بن ابی طالب علیه السلام با دیگران در روزجنگ اُحد

در روز ۱۵ شوال روز جنگ احد بر اثر فداکاریها و شجاعتهایی که امیرالمومنین علیه السلام در دفاع از وجود شریف خاتم الانبیاء صلی الله علیه وآله وحفاظت از آن حضرت نشان داد جراحتهای زیادی بر بدن مبارکش رسید.این در حالی بود که دیگران فرار کرده بودند،و پیامبر صلی الله وعلیه وآله فرمود: یا علی،آیا می شنوی که از آسمان تو را مدح می کنند.یکی از ملایکه به نام رضوان می گوید:

"لاسیف الا ذوالفقار و لا فتی الا علی"

امیرالمومنین علیه السلام می فرماید:از خوشحالی گریستم و خداوند سبحان را بر این نعمت حمد کردم.(۱)

در این جنگ پیروزی در ابتداء ازآن ِ مسلمانان بود،ولی مقداری که به تعقیب دشمن رفتند ومیدان خالی شد،بازگشتند و مشغول جمع غنایم شدند و اکثر مسلمانان مخالفت دستور پیامبرصلی الله علیه وآله نمودند،و محل نگهبانی خود را رها کردندو مانند بقیه مشغول جمع غنایم شدند.

خالدبن ولید- که از سر دسته های کفار در این جنگ بود-از همان قسمت با کفار حمله کردند.تعداد اندکی از نگهبانان دره که نرفته بودند شهید شدند و کفار از پشت سر به مسلمانان حمله کردند. فراریان کفار هم تا این وضع را دیدند بازگشتند وحمله به مسلمین شدت گرفت. جراحتهای فراوانی بر بدن مبارک پیامبر صلی الله علیه و آله رسید و شیطان فریاد برآورد که محمد کشته شده است! مسلمانان با شنیدن این ندا فرار کردند،و فقط چند نفری از وجود مبارک پیامبر صلی الله علیه وآله محافظت می کردند که عبارت بودند از امیرالمومنین علیه السلام و ابودجانه که شهید شد و زنی به نام نسیبه و انس بن نضر که تازه از مدینه رسیده بود.

عمربن خطاب می گوید: در اُحد با پیامبر صلی الله علیه وآله بیعت کرده بودیم براینکه کسی فرار نکند،و هرکس از ما که فرار کندضال و گمراه است،و هر کس ازما کشته شود شهید است.(۲)

احمد بن حنبل می گوید:ابوبکروعمر در این جنگ فرار کردند.هنگامی که امیرالمومنین علیه السلام در تعقیب فراری ها بود،عمر در حالی که اشک چشمانش را پاک می کرد برگشت وبه امیرالمومنین علیه السلام عرض کرد:مرا ببخشید!! امیرالمومنین علیه السلام فرمود:"آیا تو نبودی که صدا زدی:محمد کشته شده است،به دین قبلی خود برگردید"؟!! 

عمر گفت:این کلام را ابوبکر گفته است!در اینجا بود که این آیه نازل شد:" ان الذین تولوا منکم یوم التقی الجمعان انما استزلهم الشیطان"!(۳)

امام صادق علیه السلام می فرماید: در جنگ اُحد امیرالمومنین علیه السلام در حال دفاع از پیامبرصلی الله علیه وآله بودند،و دیگر اصحاب فرار می کردند.آن حضرت همچون شیر غضبناک از قفای گریختگان رفت و اول به عمربن خطاب رسیدکه به اتفاق عثمان و حارث بن حاطب و عده ای دیگر به سرعت فرار می کردند.

حضرت فریاد بر آورد:ای جماعت،بیعت شکستیدوپیامبر صلی الله علیه وآله را تنها گذاشتیدو به سوی جهنم می گریزید؟ 

عمربن خطاب می گوید:علی را دیدم با شمشیر پَهنی که مرگ از آن می چکید و چشمهایش از خشم مانند دو قدح خون بود،یا مانند دو کاسه روغنی که آتش در او افروخته باشند می درخشید،و فهمیدم که اگر به ما برسد به یک حمله ما را خواهد کشت.

این بود که جلورفتم و عرض کردم:"یا اباالحسن،تو را به خدا سوگند می دهم که دست از ما برداری،که عرب را عادت است که گاهی می گریزد وگاهی حمله می کند.زمانی که حمله می کندتلافی گریختن را می نماید".پس آن حضرت مارا رها کرد؛وبه خدا قسم چنان ترسی از آن حضرت در دل من افتاد که تاکنون از دلم خارج نشده است.(۴)

در این جنگ بربدن مبارک امیرالمومنین علیه السلام هنگام حمایت از پیامبر صلی الله علیه وآله ۹۰جراحت بر صورت، سر، سینه، شکم، دست و پای مبارک رسید. جبرییل نازل شد و عرض کرد:

"یامحمد،به خدا قسم این عمل علی بن ابی طالب مواسات است"

پیامبر صلی الله علیه وآله فرمود:
"این بدان جهت است که من از اویم واو از من است.جبرییل عرض کرد:و من از شما دو بزرگوارم".(۵)


(۱):ارشاد:ج۱ص۸۷.اسدالغابه:ج۴ص۲۱.مسارالشیعه:ص۱۶.مصباح کفعمی:ج۲ ص۶۰۰.
(۲):بحارالانوار:ج۲۰ ص۵۳-۵۴.
(۳):سوره آل عمران:آیه ۱۵۵.اثبات الهداه:ج۲ ص۳۶۴-۳۶۵.
(۴):بحارالانوار:ج۲۰ ص۵۳-۵۴.قلایدالنحور:ج شوال،ص۷۷.
(۵):بحارالانوار:ج۲۰ ص۵۴.

منبع: کتاب تقویم شیعه/عبدالحسین نیشابوری/قم:انتشارات دلیل ما/چاپ سوم/ص۲۵۹تا۲۶۱


 



سایت فطرت