امام سجاد(ع) چگونه اسلام را بازسازی کرد؟

در آستانه ایام شهادت حضرت امام سجاد(ع)، یکصدو شصت و ششمین جلسه علمی موسسه فهیم با سخنرانی"حجت الاسلام والمسلمین مهدوی راد"و با موضوع «نقش امام سجاد(ع) در تداوم حادثه عاشورا» برگزار شد.

"حجت الاسلام والمسلمین مهدوی راد"عضو هییت علمی دانشکده علوم حدیث با بیان اینکه آگاهی های ما از سیره ایمه خیلی عمیق نیست و سطحی است گفت: روزگار امام سجاد(ع) قطعا یکی از دشوارترین، سیاه ترین، تاریک ترین، ظلم آمیز ترین و دهشتناکترین دوره تاریخ تشیع است و در عین حال درس آموزترین و نقش آفرین دوران نیز محسوب می شود.

وی گفت: برای اینکه بدانیم زمان امام سجاد(ع) چگونه بود و امام چه کارهایی انجام داد باید حوادث قبل از عاشورا و مدت ۵۰ سال بعد از رحلت پیامبر(ص) بررسی شود.

عضو هییت علمی دانشکده علوم حدیث در ادامه گفت: پیامبر(ص) در دهم هجرت بعد از ۲۳ سال تلاش و بیدارگری و آگاهی بخشی به ملکوت پرکشید پیامبر(ص) بارها آینده اسلام را رقم زده و ولایت علی(ع) را بیان کرده بودند غدیر اوج ابلاغ ولایت است غدیر بیست و پنجمین مورد ابلاغ ولایت است و به تتبع من قبل از غدیر، پیامبر(ع) ۲۴ بار بر امامت و جانشینی حضرت علی(ع) تاکید کرده بودند.

وی افزود: حادثه غدیر حادثه جدی است با توجه به ابزار آن عصر باید همه مردم این حقیقت را می دانستند به وحی الهی جریان حج رقم خورد روایتی از امام صادق(ع) است که پیامبر(ص) حتی به ده کوچکی که اسلام به آن وارد شده بود سفیر و مبلغ فرستادند که این حج حساس است و هر کس می تواند بیاید این حج، حج بلاغ است این حج شکل گرفت تا ولایت ابلاغ شود.

مهدوی راد با بیان اینکه بعد از رحلت پیامبر(ص) سیاست دگرگون شد و این حادثه ای خلق الساعه نبود گفت: نگذاشتند پیامبر(ص) امر جانشینی را مکتوب کند با اشاراتی که پیامبر(ص) داشت دانستند که پیامبر(ص) چه می خواهد بگوید غوغاسالاری کردند فرهنگی که مردم شبه جزیره آن دوره داشتند غیراز نص چیز دیگری نمی توانست جایگزین شود لذا"ابن تیمیه"تیورسین و ایدیولوگ اهل سنت می گوید که پیامبر(ص) می خواست نص بر ولایت ابوبکر کند که نگذاشتند.

مدیرگروه قرآن دانشکده علوم حدیث تاکید کرد: در اواخر حیات پیامبر(ص) جریانهایی برای آینده مسلمین برنامه ریزی کردند و ۵ حزب برای آینده طرح داشتند اینکه انصار گفتند"منا امیر و منکم امیر"برای این بود که انصار معتقد بودند که اگر حضرت علی(ع) جانشین شود مشکلی ایجاد نمی شود ولی اگر غیر از حضرت علی(ع) قرار است کسی حاکم شود باید از ما هم کسی حاکم باشد.

وی در مورد آینده مسلمین بعد از خلافت گفت: وقتی که سیاست دگرگون شد باید برای آینده فرهنگ سازی کنند ذهنیت و فکر درست کنند استاد"محمد تقی شریعتی"در کتاب"خلافت و امامت در قرآن"می گوید وقتی که قدرت را به دست گرفتند دیدند که در بیان و گفته های مردم چیزی هایی است که موضوع جانشینی حضرت علی(ع) را تایید می کند و لذا منع کتابت و نشر حدیث را جزء برنامه کاری خود قرار دادند.

مهدوی راد با بیان این مطلب که با منع کتابت حدیث مستندات زعیم سیاسی را از بین بردند گفت: آیت الله فضلی می گوید یکی از عوامل منع کتابت حدیث استوارسازی رای و اجتهاد بود برای اینکه بتوانند در هر حادثه بر اثر مصلحت سنجی خود چیزی بگویند"احمد امین"می گوید خلیفه اجتهاد می کرد با توجه به روح نص،"خالد محمد خالد"می گوید خلیفه اجتهاد می کرد ولو در تناقض نص، برای آنکه به آن چیزی که می خواهد برسد"ایوب سعید"مستبصر مظلوم مصری، صاحب کتاب"معالم الفتن"می گوید نصوص پیامبر(ص) را از بین بردند تا معلوم نشود چی به چیه؟ یعنی تا سوابق افراد عناصر و اطرافیان خلفا شناخته نشوند.

وی افزود: خلیفه دوم از یک جنگ برمی گشت به منطقه ای به نام جابیه رسید اطراق کرد و گفت: این چه معنی دارد که هر کس از من سوال می کند! هرکس سوال فقهی دارد از فلانی بپرسد سوال قرآنی از فلانی و.. من پول دارم من خازنم هر کس پول می خواهد به من رجوع کند و از این به بعد کسی از من سوال بپرسد شلاق خواهد خورد!

عضو هییت علمی دانشکده علوم حدیث در بیان اهداف قیام سید الشهداء گفت: یکی از اهداف بلند امام حسین(ع) این بود که معالم دین خدا را به مردم نشان دهد چراغ ها مسیرها و فلش هایی که حقیقت را به مردم نشان می دهد از بین رفته اند و امام می خواهد به جایش برگرداند.

وی افزود: امام صادق(ع) می فرمایند ـ علمای اهل سنت این را قبول نمی کنند و بعضی از علمای شیعه هم در صحت این روایت بحث دارند ـ"ارتد الناس بعد الحسین الا الثلاثه او خمسه او سبعه"از دیدگاه من این ارتداد سیاسی است نه اعتقادی، همه صحابی و بزرگان دین اسلام بعد از شهادت امام حسین(ع) ساکت شدند صدایی از هیچ کس شنیده نشد و تمام امیدها از بین رفت.

مهدوی راد با بیان اینکه تمام تلاش خلافت این بود که امت در غالب امامت پیش نرود گفت: امام کسی است در جایگاهی قرار گرفته هم زعیم سیاسی است هم مرجع دینی و هم الگوی تربیتی جامعه است که این شان پیامبر(ص) و انبیا نیز است جریان خلافت این را از دین خالی کرد خلیفه گفت من خازن پول هستم به من در سایر امور مراجعه نکنید.

وی در ادامه تصریح کرد: در نامه هایی که امام علی(ع) به معاویه دارد در جواب یکی از نامه های معاویه که اول جمله ها با"اما"شروع می شود در یکی از بندها حضرت در مورد پیامبر(ع) می فرماید"آن چیزی که تو معتقدی این انکار تمام انبیا و رسل الهی است"کان نبیا زعیما اماما"نبی جایگاه امامت را دارد"

مدیرگروه قرآن دانشکده علوم حدیث در مورد اوضاع زمان امام سجاد گفت: امام سجاد(ع) درموقعیتی رشته امامت را به دست گرفتند که امکان هیچ گونه حرکت صریح، مطلقا وجود نداشت نه خدا، خدای قرآن است نه پیامبر، پیامبر قرآن است و نه امام، امام قرآن است و نه روابط فرد با جامعه و خدا، قرآنی و خدایی است و مردم ساده لوح اند.

وی افزود: امام باید تحریف را از دین بزداید، حقیقت امامت را برگرداند، مردم را با معارف آشنا کند، روح صلابت را به جامعه بدمد و معیارهای زندگی انسانی ـ الهی انسان را بگوید در حالی که امام سجاد(ع) هیچ گونه قدرتی ندارد.

مهدوی راد ادامه داد: در جامعه امام سجاد(ع) خدا جسم دارد، دست و پا دارد، سوار الاغ می شود، پیغمبر(ص) گناه می کند به زنی نگاه می کند دلش می لرزد و... امام این جامعه هم گناه می کند، بسیاری از روایات مسلم و بخاری را سلاطین جعل کردند که کارهای خلاف خودشان را توجیه کنند.

وی در مورد خصوصیات زندگی امام سجاد(ع) گفت: امام دعاهای زیادی دارد، سبک دعای امام سجاد(ع) فرق می کند، هیچ امامی به اندازه امام سجاد(ع) انفاق ندارد، امام فراوان برده خریداری می کند، امام گریه های زیاد دارند و دعاهای امام سجاد(ع) صلوات زیاد دارد.

عضو هییت علمی دانشکده علوم حدیث افزود: امام سجاد(ع) در کلمه کلمه دعاها از لحاظ تاریخی به انحرافی اشاره می کند و اعتقاد صحیح را بیان کرده و دین را بازسازی می کند ایشان در محیطی جبرآمیز دعاهایی را که می گوید به اصل اختیار انسان اشاره می کند در مورد این اعتقاد که مرجعیت دینی را متعلق به صحابه می دانند، امام سجاد(ع) دعا دارند ایشان در این دعا اول وصف خدا را می گویند، بعد به پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) او صلوات می گویند و این دو مطلق و بدون قید است ولی زمانی که بر اصحاب پیامبر(ص) درود می فرستد با قیود و خصوصیاتی این قسمت را بیان می کنند.

وی تاکید کرد: امام سجاد فعالیتهای خود را با سکوت محض معنادار آغاز کرد تا جایی که در اواخر دوران امامت خویش در مقابل بزرگترین مفتی زمانه خود"محمد بن شهاب زهری"عالم درباری نامه می نویسد و اعتراض می کند.

مهدوی راد در مورد علت خریداری برده ها توسط امام سجاد(ع) گفت: علی بن الحسین(ع) برده ها را می خریدند می آوردند خانه خویش، خانه ایشان مدرسه بود شب جمعه یا شب غدیر می فرمودند"انتم حر"شما آزادید و حتی بعد از آزادی برده ها از آنها حمایت مالی می کرد و بخش قابل توجه افرادی که در کنار زید بودند و به شهادت رسیدند موالی بودند.

وی در مورد علت فروانی صلوات در صحیفه سجادیه تصریح کرد: علت صلوات های زیاد بر پیامبر(ص) در دعاهای امام سجاد(ع) توجه دادن انسان صالح به نظام صالح و توجه به اهل بیت(ع) است و بعد از صلوات ها به مسایل اجتماعی سیاسی اجتماعی اشاره شده است که این هم خود دارای نکته های ظریفی است.

مدیرگروه قرآن دانشکده علوم حدیث در پایان گفت: شهید مطهری می گوید آرزو می کنم که فرصت کنم جملات مکارم الاخلاق صحیفه سجادیه را با پیشرفته ترین نظریات عصر جدید شرح و تفسیر کنم.

 



ابنا