ابن تیمیّه در رویارویی با علاّمه حلّی

علاّمه حلی رحمه اللّه می نویسد پیامبر اکرم صلی اللّه علیه وآله فرمود:
أقضاکم علی;
بهترین و برترین قاضی در میان شما علی است. آن گاه می گوید: قضاوت و داوری بر دو پایه علم و تقوا استوار است.
ابن تیمیّه در رویارویی با علاّمه حلّی می گوید:
چنین حدیثی ثابت نیست و سند محکمی ندارد که بتوان به آن استدلال کرد; بلکه این حدیث از نظر سند قوی است که پیامبر فرمود: «داناترین شما به حلال و حرام معاذ بن جبل است». روشن است که علم به حلال و حرام بیش از آن که حلال و حرام را سامان دهد، قضاوت را سامان می دهد.1
آن گاه می گوید:
معروف است که علی، علم و دانش را از ابوبکر گرفته است(!!) 2 او فتواهای زیادی بر خلاف صریح آیات و روایات دارد.(!!)3
در آغاز ابن تیمیّه گفت: در هفده مورد نظریات علی با قرآن و سنّت مخالف است. اما در این جا می گوید: فتواهای بسیاری در مخالفت قرآن و سنّت دارد.
آن گاه می گوید:
محمّد بن نصر مَرْوَزی کتاب بزرگی نوشته و در آن مواردی را جمع آوری کرده که مسلمانان نظر علی را نپذیرفته اند; زیرا نظر دیگر صحابه بیشتر تابع کتاب و سنّت بوده است(!!)4
ولی حقیقت آن است که کتاب مَرْوَزی پیرامون مسایلی است که ابوحنیفه در فتاوا و نظریاتش با امیرالمؤمنین علیه السلام و عبداللّه بن مسعود مخالفت کرده است.
به راستی میان آن چه که ابن تیمیّه ادعا می کند و واقعیّت چه میزان فاصله است؟!
ابن تیمیّه در مورد دیگری می گوید:
بدون شک عثمان تمامی قرآن را جمع آوری کرده و گاهی تمام آن را در یک رکعت می خواند، اما درباره علی اختلاف است که آیا تمام قرآن را حفظ کرده است یا نه؟!5
آن گاه می نویسد:
اگر کسی به دفاع از علی بگوید: آن هایی که به دست علی کشته شدند کسانی بودند که بر امام زمان خود خروج کردند و از طرفی در حدیثی صحیح ثابت شده است که پیامبر صلی اللّه علیه وآله به عمار بن یاسر رضی اللّه عنه فرمود:
تقتلک الفیة الباغیة;
«گروه باغیان و سرکشان تو را خواهند کشت» و آن ها نیز عمار را کشتند;
ما می گوییم: در این قضیه مردم نظریه های مختلفی دارند: برخی حدیث عمار را قبول ندارند. بعضی باغی را به معنای طالب می گیرند; این توجیه ضعیف است. اما اکثر گذشتگان و پیشوایان چون ابوحنیفه، مالک، احمد و دیگران برآنند که شرایط کشتن گروه بغاة و سرکشان فراهم نبوده است.6
بنابراین، ابن تیمیّه می گوید که به نظر ابوحنیفه، مالک، احمد بن حنبل و دیگران، علی حق نداشته با ناکثین، قاسطین و مارقین بجنگد و این کار خلاف شرع بوده است; زیرا شرایط بغاة در آن ها نبوده تا علی با آن ها بجنگد.
و حال آن که حضرت علی علیه السلام از جانب خدا و رسول مأمور به جنگ با ناکثین، قاسطین و مارقین بوده و حدیث وارد در این باره قطعی است.7
ابن تیمیّه در جای دیگری می افزاید:
علم پیامبر به واسطه غیر علی به تمامی شهرهای اسلام رسید.8
در این صورت مولا امیرالمؤمنین علیه السلام هیچ نقشی در نشر تعالیم اسلام، احکام شرع و حقایق دینی نداشته است(!!)
این سخنان آن چنان سست و واهی است که ارزش نقد ندارد. مگر نگذشت که بزرگان اهل سنّت نقل کردند که پیامبر خدا صلی اللّه علیه وآله درباره علی علیه السلام فرمود:
أنا مدینة العلم وعلی بابها;
من شهر علم و دانش هستم و علی دروازه آن است؟
آیا علوم شهر نبوی از غیر دروازه آن منتشر می شود؟


1 . منهاج السنّه: 7 / 512 و 513.
2 . همان: 5 / 513.
3 . همان: 7 / 502.
4 . همان: 8 / 281.
5 . همان: 8 / 229.
6 . همان: 4 / 390.
7 . مجمع الزواید: 7 / 238 و 239، ر.ک: دراسات فی منهاج السنّه: 336 ـ 339.
8 . منهاج السنّه: 7 / 516. ایت الله سید علی میلانی

شیعه نیوز