آیا روایت: « لست بمنکر فضل أبی بکر » از قول امام جواد صحت دارد؟

پاسخ:

اصل روایت:

و عن الباقر (ع) قال"و لست بمنکر فضل أبی بکر، ولست بمنکر فضل عمر، و لکن أبابکر أفضل من عمر"الاحتجاج للطبرسی تحت عنوان – احتجاج أبی جعفر بن علی الثانی فی الأنواع الشتی من العلوم الدینیة –

از امام باقر(ع) نقل است که فرمود: منکر برتری ابوبکرو عمر نیستم ولی ابوبکر بر عمر برتری دارد

أوّلاً: این روایت در کتاب الإجتجاج طبرسی است و هیچ سندی ندارد. طبرسی می‌نویسد: « وروی » و هیچ سندی ذکر نمی‌کند.

ثانیا: این حدیث از امام جواد (علیه السلام) در پاسخ یحیی بن اکثم است، ونویسنده بین امام باقر و حضرت جواد(علیه السلام) که ملقّب به ابو جعفر هستند آشنایی ندارد، و لذا فرق نگذاشته است.

ثالثاً: امام جواد علیه السلام این مطلب را در برابر طر فداران ابوبکر و عمر فرموده‌اند و طبیعی است که وقتی کسی می‌خواهد با مخالفین خودش مناظره کند، نمی‌تواند مخالفت علنی خود را با تمام عقاید آن‌ها اعلام کند ؛ چون در این صورت هیچ تأثیری بر آن‌ها نخواهد داشت. همانند داستان حضرت ابراهیم علیه السلام.

خداوند کریم داستان را این گونه نقل می‌کند:

فَلَمَّا جَنَّ عَلَیْهِ اللَّیْلُ رَأَی کَوْکَبًا قَالَ هَذَا رَبِّی فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَا أُحِبُّ الْآَفِلِینَ.

فَلَمَّا رَأَی الْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ هَذَا رَبِّی فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَیِنْ لَمْ یَهْدِنِی رَبِّی لَأَکُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّینَ.

فَلَمَّا رَأَی الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هَذَا رَبِّی هَذَا أَکْبَرُ فَلَمَّا أَفَلَتْ قَالَ یَا قَوْمِ إِنِّی بَرِیءٌ مِمَّا تُشْرِکُونَ.

قطعاً وقتی حضرت ابراهیم می‌گوید که ستاره و ماه و خورشید خدای من هستند،‌ به این خاطر نیست که حقیقتا این مطلب را قبول داشته است. امام جواد علیه السلام در اول مناظره از فضیلت ابوبکر و عمر که مورد قبول خصم او بوده سخن می‌گوید و بعد با یک جملۀ دیگر تمام آن‌ را باطل می‌کند:

فقال علی رأس المنبر: إنّ لی شیطاناً یعترینی، فإذا ملتُ فسدّدونی.

ابوبکر بالای منبر گفت: شیطانی بر من مسلّط است که مرا وسوسه می کند.

نویسنده بازهم اصل امانتداری در نقل را رعایت نکرده است و ادامه سخن را حذف می کند و چه خوب بود که ادامه را نیز نقل می‌کرد.



سایت موسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج)