شکی نیست که بنا بر منابع متقن شیعی و بازمانده هائی از منابع غیر شیعی مخصوصاً منابع اهل سنت، بانوی دو سرا و محبوبه ی خدا، دخت پیامبر مصطفی (صلّی الله علیه و آله)، همسر امیر المومنین علیّ مرتضی (علیه السلام)، و مادر ائمه ی هدی (علیهم السلام)، حضرت فاطمه (سلام الله علیها) در وقایع هجوم به خانه ی وحی و گرفتن بیعت اجباری از مخالفان حکومت خلیفه ی اول، چنان دچار آسیب و صدمات شدند که این صدمات باعث سقط شدن فرزند ایشان در شکم، و افتادن در بستر بیماری، و نهایتاً رحلت جانسوز از این دیار گردید.
در اینجا سوالی پیش می آید و آن هم این که:
آیا حضرت که بدین شکل به قتل رسیده اند نه در میدان جنگ، شهید محسوب می شوند یا خیر؟
از نگاه اعتقاد شیعی که مساله کاملاً روشن و مشخص است، و حتی وصف “شهیده” در لسان ائمه ی طاهرین (علیهم السلام) برای ایشان به کار رفته است. همانطور که امام کاظم(علیه السلام) می‌فرمایند:
« إِنَّ فَاطِمَهَ عَلَیْهَا اَلسَّلاَمُ صِدِّیقَهٌ شَهِیدَهٌ»
به راستى فاطمه(علیها السّلام)صدّیقه بود و شهید شد.( الکافی ج۱ ص۴۵۸)
اما از نگاه اهل سنت نیز مطلب از همین قرار است ؟
ما در اینجا به جای آن که به بررسی معنای کلمه ی شهید در کتب لغت، و نیز آیات و روایات بپردازیم، تنها به ذکر نمونه ای بسنده می کنیم که علمای اهل سنت بانوی دیگری را که توسط دشمنان خدا و رسول خدا به قتل رسیده است، “شهیده” نامیده اند. آن بانو کسی نیست جز “سمیه” مادر عمار یاسر، صحابی جلیل القدر و محبّ و شیعه امیر المومنین (علیه السلام) و فدائی راه آن حضرت.
سمیه همانند بسیاری از تازه مسلمانان، پس از گرویدن به آئین پاک اسلام و ایمان به رسول رحمت، دچار اذیت و آزار و شکنجه های فراوان مشرکان خدانشناس قریش قرار گرفت و نهایتاً با ضربه ای که ابوجهل (لعنه الله) بر او وارد کرد، دار فانی را وداع گفته و به درجه ی رفیع شهادت نائل آمد.
محلّ استشهاد ما همین “شهید” نامیدن سمیه است. این مومن بزرگوار، با این که در میدان جنگ کشته نشد، بلکه توسط مشرکان از خدا بی خبر شکنجه گردیده و از دنیا رفت، شهید نامیده شده است.
علمای اهل سنت در این که بانو سمیه نخستین “شهیده” اسلام است، اختلافی ندارند و تقریباً همه ی تذکره نویسان در شرح حال خود وی یا پسرش عمار یاسر، به این مطلب اشاره کرده اند.
از آنجائی که تعداد این منابع فوق العاده زیاد است، تنها به ذکر دو نقل اکتفا می کنم.
ابن حجر عسقلانی در شرح حال سمیه می نویسد:
ابن سعد (صاحب کتاب طبقات) با سند صحیح از مجاهد (تابعی بزرگ و معتبر نزد اهل سنت) نقل کرده که:
اولین شهید اسلام سمیه مادر عمار یاسر است.
«وأخرج بن سعد بسند صحیح عن مجاهد قال : أول شهید فی الإسلام سمیه والده عمار بن یاسر ».
(الإصابه فی تمییز الصحابه، ابن حجر، ج ۷ ص ۷۲۱)
این مطلب چنان مشهور و مورد اطمینان است که “محمد بن عبد الوهاب” بنیانگذار وهابیت جدید در عربستان نیز، آن را در کتاب خویش آورده است:
«سمیه أول شهیده :
ومرَّ أبو جهل بسُمَیّه – أم عمار رضی الله عنهما – وهی تعذب ، وزوجها وابنها . فطعنها بحربه فی فرجها فقتلها»
(مختصر سیره الرسول، محمد بن عبد الوهاب، ص ۸۰)
به این ترتیب وهابیان که قطعا اشکالی بر پیشوای خود ندارند، باید بپذیرند که کشته شدن فرد در راه خدا، شهادت محسوب می شود؛ چه در میدان جنگ باشد و چه غیر آن.
پس کشته شدن حضرت زهرا (سلام الله علیها) بر اثر صدمات وارده بر ایشان در هنگام هجوم به خانه ی وحی، برای ایشان شهادت محسوب می شود.
