بسم الله الرحمن الرحیم
توضیح سؤال:
در یکی از شبکه‌های وهابی شنیدیم که کارشناس این شبکه می‌گفت:
شیعیان معتقد هستند که تربت امام حسین علیه السلام برای هر دردی شفا است. اگر واقعا چنین است چرا شما به پزشک مراجعه می‌کنید چرا بیمارستان‌ها و درمانگاه‌های خود را تعطیل نمی‌کنید.
لطفا در این باره توضیح دهید.
پاسخ:
تفاوت بین شفا و دوا

متأسفانه این کارشناس وهابی فرق دوا و شفا را تشخیص نداده است در غیر این صورت چنین اشتباهی را مرتکب نمی‌شد.

تردیدی نیست که «شفا» به دست خداوند است و این خداوند است که در برخی از چیزها شفا قرار داده است از جمله در قرآن عسل و... و از جمله در خاک کربلا.

از نظر لغت شفاء یعنی رسیدن و آمدن بهبودی است. و به نوعی معنای آن حاصل مصدری است. و می‌توان گفت شفاء امری است که با آمدنش درد پایان می‌یابد.

چنانچه راغب اصفهانی در مفردات خود به همین قضیه اشاره کرده است.

ترجمه مفردات راغب ج‏2 337.

اما «دوا» که جمع آن «ادویه» می‌شود به هر چیزی که بیماری را با آن درمان می‌کنند گفته می‌شود.

دواء: مایتداوی به و «دَاوَاهُ‏» عالجه:

الدَّوَاء- جمع‏ أَدْوِیَة: دارو آنچه که بیماری را با آن درمان کنند.

فرهنگ ابجدی عربی- فارسی متن 400.

خلاصه این که شفا یافتن یعنی بهبودی از بیماری حال گاهی بهبودی به وسیله مداوا و معالجه با دوا است و گاهی بدون مداوا و به وسیله معجزه و... است

البته گاهی در محاوره به جای یکدیگر نیز به کار برده شده است اما معنای حقیقی این دو باهم تفاوت دارند.
خاک کربلا شفای هر دردی است

همان طور که گفتیم خداوند در برخی از چیزها در این دنیا «شفا» قرار داده است که در ادامه با سند و مدرک به آن‌ها اشاره خواهیم کرد. یکی از چیزهایی که طبق روایات اهل بیت علیهم السلام خداوند شفا در آن قرار داده است خاک مقدس و ملکوتی کربلای معلا است که خداوند به خاطر جانفشانی‌های سید الشهداء علیه السلام و یاران وفادار آن حضرت این اثربخشی را به خاک کربلا عطا کرده است.
دیدگاه علمای شیعه

روایاتی که از طریق اهل بیت علیهم السلام در این باره وارد شده است مستفیض بلکه در حد تواتر است و برای اثبات آن ابتدا نظر بعضی از علمای بزرگ را درباره روایات این باب متذکر می شویم:
شیخ محمد حسن جواهری:

وعلی کل حال (فلا یحل شی منه) أی الطین (عدا) الطین من (تربة الحسین (علیه السلام) فإنه یجوز الاستشفاء) به بلا خلاف بل الاجماع بقسمیه علیه بل النصوص فیه مستفیضة أو متواترة.

و به هر حال خوردن هیچ خاکی حلال نیست جز خاک و تربت امام حسین علیه السلام که جایز است خوردن آن به قصد شفا گرفتن و اختلافی در آن نیست بلکه اجماع به هردو قسمش (لفظی و معنوی) بر جواز استشفاء از آن دلالت می‌کند بلکه روایات دال بر آن مستفیض یا در حد تواتر است.

النجفی الشیخ محمد حسن (متوفای1266هـ) جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام ج36 ص358 تحقیق وتعلیق وتصحیح: محمود القوچانی ناشر: دار الکتب الاسلامیة ـ تهران الطبعة: السادسة 1363ش.
شهید اول محمد بن جمال الدین مکی:

أجمع الأصحاب علی الاستشفاء بالتربة الحسینیة صلوات الله علی مشرفها وعلی أفضلیة التسبیح بها وبذلک أخبار متواترة.

تمام علما اجماع کرده‌اند بر جواز خوردن تربت امام حسین علیه السلام به منظور شفا گرفتن و همچنین بر استحباب درست کردن تسبیح از آن و روایاتی که این مطلب را ثابت می‌کند نیز متواتر است.

العاملی الجزینی محمد بن جمال الدین مکی الشهید الأول (متوفای786 ه‍ ـ)‌ کتاب الدروس ج2 ص25 ناشر: مؤسسة النشر الإسلامی التابعة لجماعة المدرسین بقم المشرفة طبق برنامه مکتبه اهل بیت علیهم السلام.
محقق سبزواری:

وی نیز در کفایه الفقه ادعای اتفاق اصحاب کرده است:

ویستثنی من الطین المحرم التربة الحسینیة (علیه السلام) للاستشفاء... والأخبار فی جواز أکلها للاستشفاء کثیرة. وعلیه اتفاق الأصحاب.

خوردن هر خاکی حرام است اما از این قاعده کلی خوردن خاک کربلا به قصد شفا گرفتن استثناء شده است. روایاتی که این مطلب را ثابت می‌کند بسیار زیاد است و تمام بزرگان شیعه بر این قضیه اتفاق دارند.

المحقق السبزواری (متوفای1090هـ) کفایة الفقه المشتهر بکفایة الأحکام ج2 ص612/611 الطبعة: الأولی تحقیق: الشیخ مرتضی الواعظی الأراکی ناشر: مؤسسة النشر الإسلامی التابعة لجماعة المدرسین بقم المشرفة 1423.
شیخ حرعاملی:

ایشان در کتاب فصول مهمه در باب11 (ان التربه الحسینیه شفاء من کل داء) نیز فرموده است.

اقول: و الاحادیث فی ذلک کثیره جدا.

من می‌گویم: احادیث وارده در این زمینه بسیار زیاد است.

الحر العاملی الشیخ محمد بن الحسن (متوفای1104ه) الفصول المهمة فی أصول الأیمة ج3 ص34‌ تحقیق وإشراف: محمد بن محمد الحسین القایینی ناشر: مؤسسة معارف إسلامی إمام رضا (ع)چاپ: الأولی سال چاپ: 1418 - 1376 ش.
آیت الله شیخ هادی نجفی:

الروایات بهذا المضمون أعنی: تربته (علیه السلام) شفاء من کل داء وأمان من کل خوف کثیرة جدا بل متواترة اجمالا بل معنا.

روایات با این مضمون یعنی این که تربت امام حسین علیه السلام شفای هر دردی و امان از هر خوفی است بسیار زیاد است بلکه تواتر اجمالی دارد و دارای تواتر معنوی است.

الشیخ هادی النجفی معاصر موسوعة أحادیث أهل البیت (ع) ج2 ص152 الطبعة: الأولی 1423 2002 م ناشر: دار إحیاء التراث العربی للطباعة والنشر والتوزیع - بیروت لبنان.
آیة الله السید محمد روحانی:

الاستشفاء بتربة الحسین - علیه السلام - وکیف کان فلا یحمل شی من الطین (عدا الیسیر من تربة الحسین - علیه السلام - للاستشفاء) فإنه یجوز بلا خلاف بل الاجماع بقسمیه علیه والنصوص به مستفیضة أو متواترة.

شفاء خواستن به واسطه تربت امام حسین علیه السلام که البته حمل بر مقدار کمی از خاک می‌شود به درستیکه جایز است هیچ کسی در آن اختلاف ندارد بلکه اجماع به هردو قسمش بر آن وجود دارد و روایات دال بر آن مستفیضه یا متواتره‌اند.

السید محمد صادق الروحانی معاصر فقه الصادق (ع) ج24 ص172چاپ سومسال چاپ: 1414 ناشر: مؤسسة دار الکتاب قم.
شفا در خاک کربلا از منظر روایات
روایت سعد بن سعد:

عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ علیه السلام عَنِ الطِّینِ فَقَالَ أَکْلُ الطِّینِ حَرَامٌ مِثْلُ الْمَیْتَةِ وَ الدَّمِ وَ لَحْمِ الْخِنْزِیرِ إِلَّا طِینَ‏ قَبْرِ الْحُسَیْنِ‏ علیه السلام فَإِنَّ فِیهِ شِفَاءً مِنْ کُلِّ دَاءٍ وَ أَمْناً مِنْ کُلِّ خَوْفٍ.

سعد بن سعد روایت کرده است: از امام موسی بن جعفر علیه السلام سوال کردم از خوردن خاک فرمودند خوردن آن حرام است و حرمتش مثل حرمت میته و خون و گوشت خوک است مگر خاک قبر امام حسین علیه السلام به درستیکه در آن شفای از هر دردی و امان از هر خوفی است.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیارات ص478تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ
روایت محمد بن اسماعیل بصری:

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ الْبَصْرِیِّ وَ لَقَبُهُ فَهْدٌ عَنْ بَعْضِ رِجَالِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ: طِینُ‏ قَبْرِ الْحُسَیْنِ‏ علیه السلام شِفَاءٌ مِنْ کُلِّ دَاءٍ.

محمد بن اسماعیل بصری ملقب به فهد از بعض رجالش از امام صادق علیه السلام روایت کرده است: خاک قبر امام حسین علیه السلام شفای از هر دردی است.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیارات ص461تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ
روایت سلیمان بن عمر السراج:

عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ عُمَرَ السَّرَّاجِ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ: یُؤْخَذُ طِینُ‏ قَبْرِ الْحُسَیْنِ‏ علیه السلام مِنْ عِنْدِ الْقَبْرِ عَلَی سَبْعِینَ ذِرَاعاً.

الکلینی الرازی أبو جعفر محمد بن یعقوب بن إسحاق (متوفای328 هـ) الأصول من الکافی ج‏4 ص: 588 ناشر: اسلامیه‏ تهران‏ الطبعة الثانیة1362 هـ.ش.
روایت محمد بن سلیمان بصری:

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَیْمَانَ الْبَصْرِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ: فِی طِینِ‏ قَبْرِ الْحُسَیْنِ‏ علیه السلام الشِّفَاءُ مِنْ کُلِّ دَاءٍ وَ هُوَ الدَّوَاءُ الْأَکْبَرُ.

محمد بن سلیمان بصری از امام صادق علیه السلام روایت کرده است: در خاک قبر امام حسین علیه السلام شفای از هردردی است و آن خاک دوای اکبر است.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیارات ص462تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ
روایت ابوالصباح کنانی:

عَنْ أَبِی الصَّبَّاحِ الْکِنَانِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ: طِینُ‏ قَبْرِ الْحُسَیْنِ‏ علیه السلام فِیهِ شِفَاءٌ وَ إِنْ أُخِذَ عَلَی رَأْسِ مِیلٍ.

ابوالصباح کنانی از امام صادق علیه السلام روایت کرده است:خاک قبر امام حسین علیه السلام در آن شفاست گرچه از فاصله یک مایلی از قبر برداشته شود.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیارات ص462تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ
روایت عبد الله بن سنان:

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ: إِذَا تَنَاوَلَ أَحَدُکُمْ مِنْ طِینِ‏ قَبْرِ الْحُسَیْنِ‏ علیه السلام فَلْیَقُلْ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ الْمَلَکِ الَّذِی تَنَاوَلَهُ- وَ الرَّسُولِ الَّذِی بَوَّأَهُ وَ الْوَصِیِّ الَّذِی ضُمِّنَ فِیهِ أَنْ تَجْعَلَهُ شِفَاءً مِنْ کُلِّ دَاءٍ....

عبدالله بن سنان از امام صادق علیه السلام روایت کرده است: هنگامیکه کسی از شما خاک قبر امام حسین علیه السلام را می‌خورد باید بگوید بار خدایا من به حق ملکی که از آن خورده است و فرستاده ای که آنجا ساکن شده است و وصیی که ضمانت کرده است از تو مسیلت دارم که در آن شفاء قرار دهی از هر دردی....

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیارات ص469 تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ
روایت ابویحیی واسطی:

عَنْ أَبِی یَحْیَی الْوَاسِطِیِّ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ: الطِّینُ کُلُّهُ حَرَامٌ کَلَحْمِ الْخِنْزِیرِ وَ مَنْ أَکَلَهُ ثُمَّ مَاتَ مِنْهُ لَمْ أُصَلِّ عَلَیْهِ إِلَّا طِینَ‏ قَبْرِ الْحُسَیْنِ‏ علیه السلام فَإِنَّ فِیهِ شِفَاءً مِنْ کُلِّ دَاءٍ

یحیی واسطی از رجال خود از امام صادق علیه السلام روایت کرده است: تمامی خاکها حرام هستند همانند گوشت خوک و هر کسی که از خاکی خورد و بر اثر آن مرد نماز میت بر او نمی‌خوانم مگر خاک قبر امام حسین علیه السلام بدرستیکه در آن شفای از هر دردی است.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیاراتص478 تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ
جابربن یزید جعفی:

عَنْ جَابِرِ بْنِ یَزِیدَ الْجُعْفِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِیٍّ علیه السلام یَقُولُ‏: طِینُ‏ قَبْرِ الْحُسَیْنِ‏ علیه السلام شِفَاءٌ مِنْ کُلِّ دَاءٍ وَ أَمَانٌ مِنْ کُلِّ خَوْفٍ وَ هُوَ لِمَا أُخِذَ لَه‏.

جابربن یزید جعفی از امام باقر علیه السلام روایت کرده است: خاک قبر امام حسین علیه السلام شفای از هر دردی است و امان از هر ترسی است و به هر نیتی که خورده شود برآورده شود.

الحر العاملی الشیخ محمد بن الحسن متوفای: 1104الفصول المهمة فی أصول الأیمة ج3 ص34 تحقیق: تحقیق وإشراف: محمد بن محمد الحسین القایینی چاپ اولسال چاپ: 1418 - 1376 ش ناشر: مؤسسة معارف إسلامی إمام رضا (ع).
روایت ابوبکر حضرمی:

وَ رَوَی أَبُو بَکْرٍ الْحَضْرَمِیُّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ‏ لَوْ أَنَّ مَرِیضاً مِنَ الْمُؤْمِنِینَ یَعْرِفُ حَقَّ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام وَ حُرْمَتَهُ أَخَذَ لَهُ مِنْ طِینِ‏ قَبْرِ الْحُسَیْنِ‏ علیه السلام مِثْلَ رَأْسِ الْأَنْمُلَةِ کَانَ لَهُ دَوَاءً وَ شِفَاء.

ابوبکر حضرمی از امام صادق علیه السلام روایت کرده است: اگر مریضی از مومنین که حق و حرمت امام حسین علیه السلام را بشناسد به اندازه سر انگشتی از خاک قبرش بردارد برای او دواء و شفاست.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیارات ص465 تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ
روایت محمد بن زیاد:

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ عَمَّتِهِ قُلْتُ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام یَقُولُ‏ إِنَّ فِی طِینِ‏الْحَایِرِ الَّذِی فِیهِ الْحُسَیْنُ علیه السلام شِفَاءً مِنْ کُلِّ دَاءٍ وَ أَمَاناً مِنْ کُلِّ خَوْفٍ.

محمد بن زیاد از عمه‌اش از امام صادق علیه السلام روایت کرده است در خاک حایری که امام حسین علیه السلام در آن مدفون است شفای از هر دردی است و امان از هر ترسی است.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیارات ص467 تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ
روایت ابوالیسع:

عَنْ أَبِی الْیَسَعِ قَالَ: سَأَلَ رَجُلٌ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ آخُذُ مِنْ طِینِ قَبْرِ الْحُسَیْنِ ع- یَکُونُ [عِنْدِی‏] أَطْلُبُ بَرَکَتَهُ قَالَ لَا بَأْسَ بِذَلِکَ.

ابی‌یسع روایت کرده است: مردی از امام صادق علیه السلام سوال کرد آیا از خاک قبر امام حسین علیه السلام برگیرم و در نزد خود نگاه دارم و از برکت آن استفاده کنم فرمودند اشکالی در این کار نیست.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیارات ص466 تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ
روایت ابوعبد الله برقی:

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْبَرْقِیِّ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ: دَفَعَتْ إِلَیَّ امْرَأَةٌ غَزْلًا فَقَالَتْ ادْفَعْهُ إِلَی حَجَبَةِ مَکَّةَ لِیُخَاطَ بِهِ کِسْوَةُ الْکَعْبَةِ قَالَ فَکَرِهْتُ أَنْ أَدْفَعَهُ‏.إِلَی الْحَجَبَةِ وَ أَنَا أَعْرِفُهُمْ فَلَمَّا أَنْ صِرْنَا إِلَی الْمَدِینَةِ دَخَلْتُ عَلَی أَبِی جَعْفَرٍ علیه السلام فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ إِنَّ امْرَأَةً أَعْطَتْنِی غَزْلًا فَقَالَتْ ادْفَعْهُ بِمَکَّةَ لِیُخَاطَ بِهِ کِسْوَةُ الْکَعْبَةِ فَکَرِهْتُ أَنْ أَدْفَعَهُ إِلَی الْحَجَبَةِ فَقَالَ اشْتَرِ بِهِ عَسَلًا وَ زَعْفَرَانَ [زَعْفَرَاناً]- وَ خُذْ مِنْ طِینِ قَبْرِ الْحُسَیْنِ علیه السلام وَ اعْجِنْهُ بِمَاءِ السَّمَاءِ وَ اجْعَلْ فِیهِ مِنَ الْعَسَلِ وَ الزَّعْفَرَانِ وَ فَرِّقْهُ عَلَی الشِّیعَةِ لِیُدَاوُوا بِهِ مَرْضَاهُمْ.

عبد الله برقی از بعضی از اصحاب روایت کرده است: زنی بافته‌ای (ریسمان یا پشم ریسیده شده‌ای) را به من داد تا به حاجبین کعبه بدهم که پرده کعبه را با آن بدوزند اما من ناپسند دانستم که آن ریسمان را به حاجبین کعبه دهم چون آنان را می‌شناختم [به اخلاق ونحوه برخوردشان با این قضیه آگاهی داشتم] وقتی به مدینه رسیدیم خدمت امام باقر علیه السلام مشرف شدیم به ایشان عرض کردم فدایت شوم زنی به من ریسمانی داد تا به مکه ببرم تا پوشش کعبه را با آن بدوزند اما من نپسندیدم که به حاجبین کعبه بدهم.[اکنون که من از کعبه دورم و نمی‌توانم به خواسته اش عمل کنم با آن چه کنم] امام علیه السلام فرمودند: با آن عسل و زعفران بخر و از خاک قبر امام حسین علیه السلام را با آب باران مخلوط کن و آن عسل و زعفران را درآن بریز و بین شیعیان تقسیم کن تا با آن مریضیهایشان را درمان کنند.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیارات ص461 تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ.
روایت یونس بن ربیع

عَنْ یُونُسَ بْنِ الرَّبِیعِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: إِنَّ عِنْدَ رَأْسِ الْحُسَیْنِ علیه السلام لَتُرْبَةً حَمْرَاءَ فِیهَا شِفَاءٌ مِنْ کُلِّ دَاءٍ إِلَّا السَّامَ.

یونس بن ربیع از امام صادق علیه السلام روایت کرده است: در بالای سر قبر امام حسین علیه السلام خاک قرمزی است که در آن شفای از هر دردی مگر مرگ است.

الکلینی الرازی أبو جعفر محمد بن یعقوب بن إسحاق (متوفای328 هـ) الأصول من الکافی ج‏4 ص: 588 ناشر: اسلامیه‏ تهران‏ الطبعة الثانیة1362 هـ.ش.
روایت ابن ابی یعفور:

عَنِ ابْنِ أَبِی یَعْفُورٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام یَأْخُذُ الْإِنْسَانُ مِنْ طِینِ قَبْرِ الْحُسَیْنِ علیه السلام فَیَنْتَفِعُ بِهِ وَ یَأْخُذُ غَیْرُهُ وَ لَا یَنْتَفِعُ بِهِ فَقَالَ لَا وَ اللَّهِ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ مَا یَأْخُذُهُ أَحَدٌ وَ هُوَ یَرَی أَنَّ اللَّهَ یَنْفَعُهُ بِهِ إِلَّا نَفَعَهُ بِهِ.

ابن ابی یعفور روایت کرده است: به امام صادق علیه السلام عرض کردم انسانی از خاک قبر امام حسین علیه السلام برمی‌گیرد و از آن نفع می‌برد و دیگری از آن برمی‌گیرد و نفعی از آن نمی‌برد فرمودند: نه به خدایی که جزاو خدایی نیست قسم کسی از آن خاک برنمی‌گیرد در حالیکه اینگونه می‌اندیشد که خداوند به واسطه آن به او نفع می‌بخشد مگر اینکه به حال او نفع داشته باشد.

الکلینی الرازی أبو جعفر محمد بن یعقوب بن إسحاق (متوفای328 هـ) الأصول من الکافی ج‏4 ص: 587 ناشر: اسلامیه‏ تهران‏ الطبعة الثانیة1362 هـ.ش.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیارات ص461 تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ
روایٍت عمر بن واقد:

عَنْ عُمَرَ بْنِ وَاقِدٍ قَال‏ لی موسی بن جعفر علیه السلام:.....

َ لَا تَأْخُذُوا مِنْ تُرْبَتِی شَیْیاً لِتَتَبَرَّکُوا بِهِ فَإِنَّ کُلَّ تُرْبَةٍ لَنَا مُحَرَّمَةٌ إِلَّا تُرْبَةَ جَدِّیَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ علیه السلام فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَی جَعَلَهَا شِفَاءً لِشِیعَتِنَا....

عمر بن واقد روایت کرده است:امام موسی بن جعفر علیه السلام به من فرمودند: از خاک قبر من چیزی بر ندارید تا از آن تبرک بجویید بدرستیکه هر خاکی به جز خاک جدم امام حسین علیه السلام بر ما حرام است و خداوند متعال در آن شفاء برای شیعیان ما قرار داده است.

القمی ابی جعفر الصدوق محمد بن علی بن الحسین بن بابویه (متوفای381هـ) عیون أخبار الرضا (ع) ج2 ص96 تحقیق: تصحیح وتعلیق وتقدیم: الشیخ حسین الأعلمی ناشر: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات - بیروت لبنان سال چاپ: 1404 - 1984 م
روایت محمد بن مسلم:

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ وَ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ (عَلَیْهِمَا السَّلَامُ) یَقُولَانِ: إِنَّ اللَّهَ (تَعَالَی) عَوَّضَ الْحُسَیْنَ (عَلَیْهِ السَّلَامُ) مِنْ قَتْلِهِ أَنْ جَعَلَ الْإِمَامَةَ فِی ذُرِّیَّتِهِ وَ الشِّفَاءَ فِی تُرْبَتِهِ وَ إِجَابَةَ الدُّعَاءِ عِنْدَ قَبْرِهِ وَ لَا تُعَدُّ أَیَّامُ زَایِرِیهِ جَایِیاً وَ رَاجِعاً مِنْ عُمُرِهِ.

محمد بن مسلم روایت کرده است از امام باقر و امام صادق علیهما السلام شنیدم که می‌فرمودند: خداوند متعال در عوض شهادتش امامت را در ذریه‌اش و شفاء را در تربتش و اجابت دعا را در نزد قبرش قرار داده و ایامی که زایر به زیارت او می‌آید و بر می‌گردد از عمرش به حساب نمی‌آید.

الطوسی الشیخ ابوجعفر محمد بن الحسن بن علی بن الحسن (متوفای460هـ) الأمالیص318 تحقیق: قسم الدراسات الاسلامیة - مؤسسة البعثة ناشر: دار الثقافة ـ قم الطبعة: الأولی 1414هـ
روایت حارث بن مغیره نصری:

عَنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُغِیرَةِ النَّصْرِیِّ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ (عَلَیْهِ السَّلَامُ):

إِنِّی رَجُلٌ کَثِیرُ الْعِلَلِ وَ الْأَمْرَاضِ وَ مَا تَرَکْتُ دَوَاءً إِلَّا تَدَاوَیْتُ بِهِ فَمَا انْتَفَعْتُ بِشَیْ‏ءٍ مِنْهُ.فَقَالَ لِی: أَیْنَ أَنْتَ عَنْ طِینِ قَبْرِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ (عَلَیْهِ السَّلَامُ) فَإِنَّ فِیهِ شِفَاءً مِنْ کُلِّ دَاءٍ وَ أَمْناً مِنْ کُلِّ خَوْفٍ.

حارث بن مغیره نصری روایت کرده است: خدمت امام صادق علیه السلام عرض کردم من مردی هستم که زیاد مریض می‌شوم و هیچ دوایی نیست که استفاده نکرده باشم اما هیچکدام به حالم فایده‌ای نداشته است ایشان به من فرمودند: آیا خاک قبر حسین بن علی علیهماالسلام را استفاده کرده‌ای بدرستیکه در آن شفای از هر دردی و امان از هر خوفی است.

الطوسی الشیخ ابوجعفر محمد بن الحسن بن علی بن الحسن (متوفای460هـ) الأمالیص318 تحقیق: قسم الدراسات الاسلامیة - مؤسسة البعثة ناشر: دار الثقافة ـ قم الطبعة: الأولی 1414هـ
روایت زید ابی اسامه:

عَنْ زَیْدٍ أَبِی أُسَامَةَ قَالَ: کُنْتُ فِی جَمَاعَةٍ مِنْ عِصَابَتِنَا بِحَضْرَةِ سَیِّدِنَا الصَّادِقِ (عَلَیْهِ السَّلَامُ) فَأَقْبَلَ عَلَیْنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (عَلَیْهِ السَّلَامُ) فَقَالَ: إِنَّ اللَّهَ (تَعَالَی) جَعَلَ تُرْبَةَ جَدِّیَ الْحُسَیْنِ (عَلَیْهِ السَّلَامُ) شِفَاءً مِنْ کُلِّ دَاءٍ وَ أَمَاناً مِنْ کُلِّ خَوْفٍ....

زید ابی اسامه روایت کرده است به همراه جماعتی از بزرگان در محضر آقایمان امام صادق علیه السلام بودیم امام صادق علیه السلام به ما رو کرده و فرمودند خداوند متعال تربت جدم حسین علیه السلام را شفای از هر دردی و امان از هر خوفی قرار داده است.

الطوسی الشیخ ابوجعفر محمد بن الحسن بن علی بن الحسن (متوفای460هـ) الأمالیص318 تحقیق: قسم الدراسات الاسلامیة - مؤسسة البعثة ناشر: دار الثقافة ـ قم الطبعة: الأولی 1414هـ
روایت سعد بن سعید اشعری:

سَعْدُ بْنُ سَعِیدٍ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا (عَلَیْهِ السَّلَامُ) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الطِّینِ الَّذِی یُؤْکَلُ یَأْکُلُهُ النَّاسُ.

فَقَالَ: کُلُّ طِینٍ حَرَامٌ کَالْمَیْتَةِ وَ الدَّمِ‏ وَ ما أُهِلَّ لِغَیْرِ اللَّهِ بِهِ‏ مَا خَلَا طِینَ قَبْرِ الْحُسَیْنِ (عَلَیْهِ السَّلَامُ) فَإِنَّهُ شِفَاءٌ مِنْ کُلِّ دَاءٍ.

الطوسی الشیخ ابوجعفر محمد بن الحسن بن علی بن الحسن (متوفای460هـ) الأمالیص319 تحقیق: قسم الدراسات الاسلامیة - مؤسسة البعثة ناشر: دار الثقافة ـ قم الطبعة: الأولی 1414هـ
روایت ابی حمزه ثمالی:

عَنْ أَبِی حَمْزَةَ الثُّمَالِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ‏ کُنْتُ بِمَکَّةَ وَ ذَکَرَ فِی حَدِیثِهِ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ إِنِّی رَأَیْتُ أَصْحَابَنَا یَأْخُذُونَ مِنْ طِینِ الْحُسَیْنِ علیه السلام لِیَسْتَشْفُوا بِهِ هَلْ فِی ذَلِکَ شَیْ‏ءٌ مِمَّا یَقُولُونَ مِنَ الشِّفَاءِ قَالَ قَالَ یُسْتَشْفَی‏ بِمَا بَیْنَهُ‏ وَ بَیْنَ الْقَبْرِ عَلَی رَأْسِ أَرْبَعَةِ أَمْیَال‏.

ابوحمزه ثمالی روایت کرده است: من در مکه بودم... خدمت امام صادق علیه السلام عرضه داشتم فدایتان شوم من دیده‌ام یاران ما (شیعیان) از خاک امام حسین علیه السلام بر می‌گیرند تا بوسیله آن شفا یابند آیا شما نیز قایل هستید که آن خاک شفا دهنده است فرمودند به فاصله چهار میل از قبر مطهر از خاک آن برای طلب شفا می‌توان استفاده کرد.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیارات ص470/471تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ.
یونس بن ربیع:

عَنْ یُونُسَ بْنِ الرَّبِیعِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: إِنَّ عِنْدَ رَأْسِ الْحُسَیْنِ علیه السلام لَتُرْبَةً حَمْرَاءَ فِیهَا شِفَاءٌ مِنْ کُلِّ دَاءٍ إِلَّا السَّامَ.

یونس بن ربیع روایت کرده است: امام صادق علیه السلام فرمودند در کنار سر مبارک امام حسین علیه السلام خاک قرمزی است که درآن شفای از هر دردی به جز مرگ است.

الکلینی الرازی أبو جعفر محمد بن یعقوب بن إسحاق (متوفای328 هـ) الأصول من الکافی ج4 ص588 ناشر: اسلامیه‏ تهران‏ الطبعة الثانیة1362 هـ.ش.ج‏9 ص346.
یونس بن رفیع:

عَنْ یُونُسَ بْنِ رَفِیعٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ: إِنَّ عِنْدَ رَأْسِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ علیه السلام لَتُرْبَةً حَمْرَاءَ فِیهَا شِفَاءٌ مِنْ کُلِّ دَاءٍ إِلَّا السَّامَ.

یونس بن رفیع روایت کرده است: در نزد سر مبارک حسین بن علی علیهما السلام خاک قرمزی است که در آن شفای از هر دردی است مگر مرگ.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیاراتص468 تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ
روایت ابو جعفر موصلی:

عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ الْمَوْصِلِیِّ أَنَّ أَبَا جَعْفَرٍ علیه السلام قَالَ: إِذَا أَخَذْتَ طِینَ قَبْرِ الْحُسَیْنِ فَقُلْ اللَّهُمَّ بِحَقِّ هَذِهِ التُّرْبَةِ وَ بِحَقِّ الْمَلَکِ الْمُوَکَّلِ بِهَا وَ الْمَلَکِ الَّذِی کَرَبَهَا وَ بِحَقِّ الْوَصِیِّ الَّذِی هُوَ فِیهَا صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْ هَذَا الطِّینَ شِفَاءً مِنْ کُلِّ دَاءٍ وَ أَمَاناً مِنْ کُلِّ خَوْفٍ فَإِنْ فَعَلَ ذَلِکَ کَانَ‏ حَتْماً شِفَاءً مِنْ کُلِّ دَاءٍ وَ أَمَاناً مِنْ کُلِّ خَوْفٍ.

ابی جعفر موصلی روایت کرده است که امام باقر علیه السلام فرمودند: هنگامیکه خاک قبر امام حسین علیه السلام را برداشتی پس بگو: خداوندا بحق این تربت مبارک و به حق ملایکه موکل به این تربت و ملکی که سخت اندوهگینش کرده و به حق وصیی که در آن است بر محمد و آل محمد درود فرست و این خاک را شفا قرارده از هر دردی و امان قرار ده از هر خوفی و ترسی اگر چنین کنی حتما شفای از هر دردی است و امان دهنده از هرخوف و ترسی.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیاراتص469 تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ
روایت سماعه بن مهران:

رَوَی سَمَاعَةُ بْنُ مِهْرَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ: کُلُّ طِینٍ حَرَامٌ عَلَی بَنِی آدَمَ مَا خَلَا طِینَ قَبْرِ الْحُسَیْنِ علیه السلام مَنْ أَکَلَهُ مِنْ وَجَعٍ شَفَاهُ‏ اللَّهُ‏ تَعَالَی.

سماعه بن مهران روایت کرده است: امام صادق علیه السلام فرمودند: خوردن هر خاکی بر بنی آدم حرام است به جز خاک قبر امام حسین علیه السلام هر دردمندی آن تربت را بخورد خدای تعالی او را شفا می‌بخشد.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیارات تحقیق: الشیخ ص479 جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ.
روایت ابراهیم بن محمد ثقفی:

رَوَی إِبْرَاهِیمُ بْنُ مُحَمَّدٍ الثَّقَفِیُ[عن ابیه عن الصادق جعفر بن محمد]‏ أَنَّ فَاطِمَةَ علیها السلام بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صکَانَتْ مِسْبَحَتُهَا مِنْ خَیْطِ صُوفٍ مُفَتَّلٍ مَعْقُودٍ عَلَیْهِ عَدَدَ التَّکْبِیرَاتِ فَکَانَتْ علیه السلام تُدِیرُهَا بِیَدِهَا تُکَبِّرُ وَ تُسَبِّحُ إِلَی أَنْ قُتِلَ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ سَیِّدُ الشُّهَدَاءِ فَاسْتَعْمَلَتْ تُرْبَتَهُ وَ عَمِلَتِ الْمَسَابِیحَ فَاسْتَعْمَلَهَا النَّاسُ فَلَمَّا قُتِلَ الْحُسَیْنُ علیه السلام عُدِلَ‏ بِالْأَمْرِ إِلَیْهِ‏ فَاسْتَعْمَلُوا تُرْبَتَهُ لِمَا فِیهَا مِنَ الْفَضْلِ وَ الْمَزِیَّة.

ابراهیم بن محمد ثقفی از پدرش از امام صادق علیه السلام روایت کرده است: تسبیح فاطمه دختر رسول خدا صلی الله علیهما و آله تسبیحش از از نخ پشمی پیچیده شده‌ای که به عدد تکبیرها بر روی آن گره خورده بود و که حضرتشان بادستان مبارکشان دور می‌دادندو تکبیرو تسبیح می‌گفتند تا زمانیکه حمزه بن عبد المطلب سید الشهداء به شهادت رسیدند بعد از آن از تربت او تسبیح درست کردند و مردم نیز به سیره او عمل کردند. آنگاه که امام حسین علیه السلام به شهادت رسیدند امر به تربت امام حسین علیه السلام به جای تربت حمزه سید الشهداء شدبعد از آن از تربت امام حسین علیه السلام تسبیح درست کردند به سبب فضیلت ومزیتی که در تربت امام حسین علیه السلام است.

الشیخ المفید محمد بن محمد بن النعمان ابن المعلم أبی عبد الله العکبری البغدادی (متوفای413 هـ) کتاب المزار مناسک المزارص 150 تحقیق آیة الله السید محمد باقر الأبطحی ناشر: دار المفید للطباعة والنشر والتوزیع ـ بیروت الطبعة: الثانیة 1414هـ ـ 1993م.

طبرسی حسن بن فضلمتوفای 548 مکارم الأخلاقص281نشر شریف رضی - قم چاپ:ششم1392ق /1970 م.
روایت حنان بن سدیر:

وَ رَوَی حَنَانُ بْنُ سَدِیرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام أَنَّهُ قَالَ‏ مَنْ أَکَلَ مِنْ طِینِ قَبْرِ الْحُسَیْنِ علیه السلام غَیْرَ مُسْتَشْفٍ‏ بِهِ فَکَأَنَّمَا أَکَلَ مِنْ لُحُومِنَا فَإِذَا احْتَاجَ أَحَدُکُمْ لِلْأَکْلِ مِنْهُ لِیَسْتَشْفِیَ بِهِ فَلْیَقُلْ بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ التُّرْبَةِ الْمُبَارَکَةِ الطَّاهِرَةِ وَ رَبَّ النُّورِ الَّذِی أُنْزِلَ فِیهِ وَ رَبَّ الْجَسَدِ الَّذِی سَکَنَ فِیهِ وَ رَبَّ الْمَلَایِکَةِ الْمُوَکَّلِینَ بِهِ اجْعَلْهُ لِی شِفَاءً مِنْ دَاءِ کَذَا وَ کَذَا وَ اجْرَعْ مِنَ الْمَاءِ جُرْعَةً خَلْفَهُ وَ قُلِ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ رِزْقاً وَاسِعاً وَ عِلْماً نَافِعاً وَ شِفَاءً مِنْ کُلِّ دَاءٍ وَ سُقْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَی یَدْفَعُ عَنْکَ بِهَا کُلَّ مَا تَجِدُ مِنَ السُّقْمِ وَ الْهَمِّ وَ الْغَمِّ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَی‏

حنان بن سدیر از پدرش روایت کرده است: امام صادق علیه السلام فرمودند: هر کس خاک قبر امام حسین علیه السلام را بدون نیت شفاء بخورد مثل این است که از گوشت بدن ما خورده باشد پس هر گاه یکی از شما برای شفاء به آن احتیاج پیدا کرد باید بگوید: به نام خدا و با استعانت از خدا بار خدایا ای پروردگار این تربت مبارکه طاهره و پروردگار نوری که بر این خاک نازل شده است و پروردگار جسدی که در این خاک ساکن شده است و پروردگار ملایکه موکل به این خاک آن را برای من شفای از دردم قرار بده سپس جرعه‌ای آب بنوشد و بگوید: خداوندا آن را رزق واسع و علم نافع و شفای از هر دردی و مرضی قرار بده پس بدرستیکه خداوند متعال دفع می‌کند از تو به واسطه این تربت هر آنچه که از درد و ناراحتی و اندوه و غم داری انشاء الله تعالی.

الحر العاملی محمد بن الحسن (متوفای1104هـ) تفصیل وسایل الشیعة إلی تحصیل مسایل الشریعةج4 ص265 تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث الطبعة: الثانیة 1414هـ.
روایت محمد بن مارد عن عمته:

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ‏ مَارِدٍ عَنْ‏ عَمَّتِهِ‏ قَالَتْ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام یَقُولُ‏ إِنَّ فِی طِینِ الْحَایِرِ الَّذِی فِیهِ الْحُسَیْنُ علیه السلام شِفَاءً مِنْ کُلِّ دَاءٍ وَ أَمَاناً مِنْ کُلِّ خَوْفٍ.

محمد بن مارد از عمه‌اش روایت کرده است: از امام صادق علیه السلام شنیدم که فرمودند: در خاک حایر حسینی علیه السلام شفای از هر درد و امان از هر خوفی است.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیاراتص467 تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ

شفا دادن تنها به دست خداوند است

تا این جا ثابت شد که یکی از ویژگی‌های امام حسین علیه السلام این است که تربت مبارکش شفابخش است و تربت دیگری را جز تربت آن حضرت شفاء دهنده نیست البته از دیدگاه شیعه این تربت مبارکه به خودی خود شفاء نمی‌دهد بلکه منحصرا به اذن پرودگار شفاء می‌دهد یعنی این خداوند است که در خاک کربلا شفا قرار داده است همانطور که در آداب خوردن تربت مبارکه نیز به آن تصریح شده است که با گفتن «بسم الله» و بردن نام خداوند و با استعانت از خدا خورده شود:

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ الْبَصْرِیِّ عَنْ بَعْضِ رِجَالِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ: طِینُ قَبْرِ الْحُسَیْنِ علیه السلام شِفَاءٌ مِنْ کُلِّ دَاءٍ وَ إِذَا أَکَلْتَهُ فَقُلْ بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ رِزْقاً وَاسِعاً وَ عِلْماً نَافِعاً وَ شِفَاءً مِنْ کُلِّ دَاءٍ إِنَّکَ عَلی‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدِیرٌ.

از محمد بن اسماعیل البصری از بعض رجالش از امام صادق (ع) روایت شده است که خاک قبر امام حسین(ع) شفای از هر دردی است در هنگام خوردن بگو: به نام خدا و با استعانت از خدا خداوندا آن را رزق واسع و علم نافع قرار بده و شفای از هر دردی قرار بده بدرستیکه فقط تو بر هر کاری توانا هستی.

القمی أبی القاسم جعفر بن محمد بن قولویه (متوفای367هـ) کامل الزیارات ص461تحقیق: الشیخ جواد القیومی لجنة التحقیق ناشر: مؤسسة نشر الفقاهة الطبعة: الأولی1417هـ

روایات شیعه و سنی نیز گویای این است که شفاء تنها به دست خداوند است و او است شفاء را در آنچه بخواهد قرار دهد.

مرحوم کلینی در کافی خود روایتی را ذکر کرده است:

عَنْ حُسَیْنٍ الْخُرَاسَانِیِّ وَ کَانَ خَبَّازاً قَالَ: شَکَوْتُ إِلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام وَجَعاً بِی فَقَالَ إِذَا صَلَّیْتَ فَضَعْ یَدَکَ مَوْضِعَ سُجُودِکَ ثُمَّ قُلْ بِسْمِ اللَّهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صاشْفِنِی یَا شَافِی لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُکَ شِفَاءً لَا یُغَادِرُ سُقْماً شِفَاءً مِنْ کُلِّ دَاءٍ وَ سُقْمٍ.

حسین خراسانی از دردی که در من بود به محضر امام صادق علیه السلام عرض حال کردم فرمودند پس از نماز دستانت را در موضع سجودت قرار بده سپس بگو: بِسْمِ اللَّهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ص مرا شفاء بده ای شفاء دهنده شفایی نیست جز شفای تو آنچنان شفایی که ترک نمی‌‌کند هیچ بیماری را شفای از هردرد و بیماری.

الکلینی الرازی أبو جعفر محمد بن یعقوب بن إسحاق (متوفای328 هـ) الأصول من الکافی ج2 ص567 ناشر: اسلامیه‏ تهران‏ الطبعة الثانیة1362 هـ.ش.

همچنین شیخ حر عاملی در کتاب وسایل الشیعه می‌نویسد:

عن محمد بن مسلم عن أبی جعفر علیه السلام قال:... إنما الشفاء بید الله.

محمد بن مسلم روایت کرده است: امام باقر علیه السلام فرمودند: شفاء فقط به دست خداست.

الحر العاملی محمد بن الحسن (متوفای1104هـ) تفصیل وسایل الشیعة إلی تحصیل مسایل الشریعة ج17 ص182 تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث الطبعة: الثانیة 1414هـ..

و بخاری در صحیح خود از عایشه نقل کرده است:

عَنْ عَایِشَةَ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهَا"أَنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه واله) کَانَ یُعَوِّذُ بَعْضَ أَهْلِهِ یَمْسَحُ بِیَدِهِ الْیُمْنَی وَیَقُولُ: اللَّهُمَّ رَبَّ النَّاسِ أَذْهِبْ الْبَاسَ اشْفِهِ وَأَنْتَ الشَّافِی لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُکَ شِفَاءً لَا یُغَادِرُ سَقَمًا ".

از عایشه روایت شده است: پیامبر خدا صلی الله علیه و آله بعضی از اهل خود را برای تعویذ با دست راست خود مسح می‌کرد و می‌فرمود: "خداوندا ای پرودگار مردم درد را از او ببر و شفایش ده و تو شفا دهنده‌ای و شفایی جز شفای تو نیست شفایی که ترک نمی‌کند هیچ بیماری را».

البخاری الجعفی ابوعبدالله محمد بن إسماعیل (متوفای256هـ) صحیح البخاری ج5 ص2168 تحقیق د. مصطفی دیب البغا ناشر: دار ابن کثیر الیمامة - بیروت الطبعة: الثالثة 1407 - 1987.

در نتیجه از دیدگاه شیعه و سنی «شفا» دادن تنها در اختیار خداوند است و البته قادر است که «شفا» را در هرچه که بخواهد قرار دهد.

البته این بدان معنی نیست که خداوند نیازی به واسطه داشته باشد بلکه سنت خداوند اینچنین بوده است که به واسطه‌هایی به بندگانش یاری می‌رساند همانطوری که خداوند پیام خود را به وسیله فرشتگان و پیامبران به بندگانش می‌رساند بی‌آن که نیازمند فرشته یا پیامبری باشد.

اسباب شفا از دیدگاه آیات و روایات اهل سنت

طبق آیات قرآن و روایات خداوند قادر و حکیم شفاء را در بعضی از آِیات و اذکار و همچنین اشیاء اعم از اطعمه و اشربه قرار داده است.

موارد بسیاری را می‌توان یافت که در قرآن و روایات شیعه یا سنی تصریح شده است که خداوند به وسیله آن‌چیزها شفا می‌دهد که ما به چند مورد به صورت خلاصه اشاره خواهیم کرد:
قرآن شفاست

خداوند کریم در قرآن می‌فرماید:

وَلَوْ جَعَلْنَاهُ قُرْآَنًا أَعْجَمِیًّا لَقَالُوا لَوْلَا فُصِّلَتْ آَیَاتُهُ أَأَعْجَمِیٌّ وَعَرَبِیٌّ قُلْ هُوَ لِلَّذِینَ آَمَنُوا هُدًی وَشِفَاءٌ وَالَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ فِی آَذَانِهِمْ وَقْرٌ وَهُوَ عَلَیْهِمْ عَمًی أُولَیِکَ یُنَادَوْنَ مِنْ مَکَانٍ بَعِیدٍ. فصلت/44.

و اگر [این کتاب را ] قرآنی غیر عربی گردانیده بودیم قطعاً می گفتند: «چرا آیه های آن روشن بیان نشده کتابی غیر عربی و ] مخاطب آن ]عرب زبان» بگو:«این ] کتاب ]برای کسانی که ایمان آورده اند رهنمود و درمانی است و کسانی که ایمان نمی آورند در گوشهایشان سنگینی است و قرآن برایشان نامفهوم است و ] گویی ]آنان را از جایی دور ندا می دهند! (فصّلت:44 )

وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآَنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِینَ وَلَا یَزِیدُ الظَّالِمِینَ إِلَّا خَسَارًا. الإسراء/ 82.

و ما آنچه را برای مؤمنان مایه درمان و رحمت است از قرآن نازل می کنیم و ] لی ] ستمگران را جز زیان نمی افزاید.
«عسل» شفاست

ثُمَّ کُلِی مِنْ کُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُکِی سُبُلَ رَبِّکِ ذُلُلًا یَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِیهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآَیَةً لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ. النحل/69.

سپس از همه میوه ها بخور و راههای پروردگارت را فرمانبردارانه بپوی. ] آنگاه ] از درون [شکم] آن شهدی که به رنگهای گوناگون است بیرون می‌آید. در آن برای مردم درمانی است. راستی در این ] زندگی زنبوران ] برای مردمی که تفکر می کنند نشانه ] قدرت الهی ] است.
«فاتحه الکتاب» شفاست

ابوبکر بیهقی در شعب الإیمان می‌نویسد:

عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَ: رَأَیْتُ النَّبِیَّ (صلی الله علیه واله)... ثُمَّ قَالَ:"یَا جَابِرُ أَلا أُخْبِرُکَ بِخَیْرِ سُورَةٍ نَزَلَتْ فِی الْقُرْآنِ"قَالَ: قُلْتُ: بَلَی یَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ:"فَاتِحَةُ الْکِتَابِ قَالَ عَلِیٌّ: وَأَحْسَبُهُ قَالَ: فِیهَا شِفَاءٌ مِنْ کُلِّ دَاءٍ ".

از جابر بن عبدالله انصاری نقل شده است: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود ای جابر! آیا تو را خبر ندهم به بهترین سوره‌ای که در قرآن نازل شده عرض کردم بلی یا رسول الله صلی الله علیه و آله فرمودند: «فاتحه الکتاب» بزرگ است و من آن را بزرگ می‌شمارم فرمود: در آن شفای از هر دردی است.

البیهقی أحمد بن الحسین بن علی بن موسی ابوبکر (متوفای458هـ) شعب الإیمان تحقیق: محمد السعید بسیونی زغلول ناشر: دار الکتب العلمیة - بیروت الطبعة: الأولی 1410هـ. ص797.
خاک مدینه و آب دهان بعضی از ما شفا است

محمد بن اسماعیل بخاری در صحیح خود می‌نویسد که خاک مدینه و آب دهان برخی از افراد شفا است:

عن عَایِشَةَ قالت کان النبی صلی الله علیه وسلم یقول فی الرُّقْیَةِ تُرْبَةُ أَرْضِنَا وَرِیقَةُ بَعْضِنَا یُشْفَی سَقِیمُنَا بِإِذْنِ رَبِّنَا.

عایشه از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت کرده است که با رقیه کردن با خاک زمین ما و آب دهان بعضی از ما شفا می‌یابد مریض ما به اذن پروردگار ما.

البخاری الجعفی ابوعبدالله محمد بن إسماعیل (متوفای256هـ) صحیح البخاری ج5 ص2168 تحقیق د. مصطفی دیب البغا ناشر: دار ابن کثیر الیمامة - بیروت الطبعة: الثالثة 1407 - 1987.
«بال مگس» شفاست

أَبَا هُرَیْرَةَ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ یَقُولُ: قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه واله):" إِذَا وَقَعَ الذُّبَابُ فِی شَرَابِ أَحَدِکُمْ فَلْیَغْمِسْهُ ثُمَّ لِیَنْزِعْهُ فَإِنَّ فِی إِحْدَی جَنَاحَیْهِ دَاءً وَالْأُخْرَی شِفَاءً "

اباهریره از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت کرده است: هرگاه پشه در نوشیدنی شما افتاد آن را در نوشیدنی خود غرق کنید بعد از آن خارج کنید پس به درستیکه در یک بال آن مرض و در یک بال آن شفاست.[شاید بالی که در آن مرض است در نوشیدنی شما فرو رفته باشد]

البخاری الجعفی ابوعبدالله محمد بن إسماعیل (متوفای256هـ) صحیح البخاری ج5ص 2180 تحقیق: د. مصطفی دیب البغا ناشر: دار ابن کثیر الیمامة - بیروت الطبعة: الثالثة 1407 - 1987.
«آب قارچ (کمأه)» شفای چشم است

عن سَعِیدِ بن زَیْدٍ رضی الله عنه قال قال رسول اللَّهِ صلی الله علیه وسلم الْکَمْأَةُ من الْمَنِّ وَمَاؤُهَا شِفَاءٌ لِلْعَیْنِ .

سعید بن زید روایت کرده است رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: کماه[که همان قارچ است] از « منّ » است [من طعامهایی که خداوند برای بنی اسراییل نازل کرد] و آب قارچ شفای چشم است.

البخاری الجعفی ابوعبدالله محمد بن إسماعیل (متوفای256هـ) صحیح البخاریج4 ص1700/ ج5ص 2159 تحقیق: د. مصطفی دیب البغا ناشر: دار ابن کثیر الیمامة - بیروت الطبعة: الثالثة 1407 - 1987.
سیاه دانه (الحبه السوداء) شفاست

عن خَالِدِ بن سَعْدٍ قال خَرَجْنَا وَمَعَنَا غَالِبُ بن أَبْجَرَ فَمَرِضَ فی الطَّرِیقِ فَقَدِمْنَا الْمَدِینَةَ وهو مَرِیضٌ فَعَادَهُ بن أبی عَتِیقٍ فقال لنا عَلَیْکُمْ بِهَذِهِ الْحُبَیْبَةِ السَّوْدَاءِ فَخُذُوا منها خَمْسًا أو سَبْعًا فَاسْحَقُوهَا ثُمَّ اقْطُرُوهَا فی أَنْفِهِ بِقَطَرَاتِ زَیْتٍ فی هذا الْجَانِبِ وفی هذا الْجَانِبِ فإن عَایِشَةَ حَدَّثَتْنِی أنها سَمِعَتْ النبی صلی الله علیه وسلم یقول إِنَّ هذه الْحَبَّةَ السَّوْدَاءَ شِفَاءٌ من کل دَاءٍ إلا من السَّامِ قلت وما السَّامُ قال الْمَوْتُ.


خالد بن سعد می‌گوید به همراه غالب بن ابجر به مسافرت رفته بودیم که در بین راه مریض شد وقتی هم که به مدینه رسیدیم همچنان مریض بود ابو عتیق به عیادتش آمد به ما گفت بر شما باد سیاه دانه پنج یا هفت دانه از آن را کوبیده و بهمراه روغن زیتون در هر دوسوراخ بینی او بریزید به درستیکه عایشه از رسول خدا صلی الله علیه و آله برای من روایت کرد: «سیاه دانه شفای تمامی درد هاست مگر از سام سوال کردم سام چیست فرمودند: مرگ».

البخاری الجعفی ابوعبدالله محمد بن إسماعیل (متوفای256هـ) صحیح البخاری ج5 ص2154تحقیق: د. مصطفی دیب البغا ناشر: دار ابن کثیر الیمامة - بیروت الطبعة: الثالثة 1407 - 1987.
«حجامت» شفاست

أَنَّ جَابِرَ بن عبد اللَّهِ رضی الله عنهما دعا الْمُقَنَّعَ ثُمَّ قال لَا أَبْرَحُ حتی تَحْتَجِمَ فَإِنِّی سمعت رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه وسلم یقول إِنَّ فیه شِفَاءً

جابر بن عبد الله انصاری مقنع را فراخواند سپس گفت مفارقت نمی‌کنم مگر اینکه حجامت کنم من از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم شنیدم که فرمودند در حجامت شفاست.

البخاری الجعفی ابوعبدالله محمد بن إسماعیل (متوفای256هـ) صحیح البخاری ج5ص 2156تحقیق: د. مصطفی دیب البغا ناشر: دار ابن کثیر الیمامة - بیروت الطبعة: الثالثة 1407 - 1987.
«عود هندی » شفاست

عَنْ أُمِّ قَیْسٍ بِنْتِ مِحْصَنٍ قَالَتْ: سَمِعْتُ النَّبِیَّ (صلی الله علیه واله) یَقُولُ:" عَلَیْکُمْ بِهَذَا الْعُودِ الْهِنْدِیِّ فَإِنَّ فِیهِ سَبْعَةَ أَشْفِیَةٍ: یُسْتَعَطُ بِهِ مِنَ الْعُذْرَةِ وَیُلَدُّ بِهِ مِنْ ذَاتِ الْجَنْبِ "....

ام قیس دختر محصن روایت کرده است: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: برشما باد عود هندی زیرا در آن هفت شفای از هفت درد است که از آن جمله است مریضی ذات الجنب (التهاب و تحریک پرده ذات الجنب).

البخاری الجعفی ابوعبدالله محمد بن إسماعیل (متوفای256هـ) صحیح البخاری ج5 ص2155/2160تحقیق: د. مصطفی دیب البغا ناشر: دار ابن کثیر الیمامة - بیروت الطبعة: الثالثة 1407 - 1987.

النیسابوری القشیری ابوالحسین مسلم بن الحجاج (متوفای261هـ) صحیح مسلمج 4ص 1734 تحقیق: محمد فؤاد عبد الباقی ناشر: دار إحیاء التراث العربی - بیروت.

عَنْ عَایِشَةَ: أَنَّ امْرَأَةً دَخَلَتْ عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه واله) وَمَعَهَا صَبِیٌّ یَسِیلُ مَنْخَرَاهُ دَمًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه واله):"عَلامَ تَدْغَرْنَ أَوْلادَکُنَّ أَلا أَخَذْتِ قُسْطًا بَحَرِیًّا ثُمَّ أَسْعَطْتِهِ إِیَّاهُ فَإِنَّ فِیهِ شِفَاءً مِنْ سَبْعَةِ أَدْوِیَةٍ إِحْدَاهُنَّ ذَاتُ الْجُنُبِ".

از عایشه روایت شده است زنی به همراه فرزندش بر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم وارد شدند و از سوراخهای بینی او خون جاری بود رسول خدا صلی الله علیه و آله به او فرمودند:

با چه چیزی اولاد خود را بخور می‌دهید (درمان می کنید) چرا قسط بحری تهیه نمی‌کنی و در بینی‌اش نمی‌گذاری بدرستیکه در آن شفاء از هفت درد است که یکی از آن ذات الجنب است.

الهیثمی ابوالحسن نور الدین علی بن أبی بکر (متوفای 807 هـ) کشف الإستار عن زواید البزار علی الکتب الستة ص881 تحقیق: حبیب الرحمن الأعظمی ناشر: مؤسسة الرسالة ـ بیروت الطبعة: الأولی 1399هـ ـ 1979م.
تلبینه شفاست

عَنْ عَایِشَةَ زَوْجِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه واله) فَإِنِّی سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه واله) یَقُولُ:"التَّلْبِینَةُ مُجِمَّةٌ لِفُؤَادِ الْمَرِیضِ تَذْهَبُ بِبَعْضِ الْحُزْنِ"

از عایشه نقل شده است: من از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم فرمودند تلبینه دل مریض را قرص و محکم می‌کند و اندوه را از بین می‌برد.

البخاری الجعفی ابوعبدالله محمد بن إسماعیل (متوفای256هـ) صحیح البخاری ج5 ص2067 تحقیق: د. مصطفی دیب البغا ناشر: دار ابن کثیر الیمامة - بیروت الطبعة: الثالثة 1407 - 1987.

التلبینة حساء یتخذ من دقیق أو نخالة ویجعل فیه عسل وإنما سمیت تلبینة تشبیهاً باللبن لبیاضها ورقتها

ثعالبی گفته است: تلبینه غذای پخته شده‌ای است که از آرد یا نخاله آن وروغن درست شده است که در آن عسل ریخته شده باشد و وجه تسمیه آن شباهتش به شیر است به سبب سفیدی و رقیق بودن آن.

عبد الملک بن محمد بن إسماعیل أبو منصور الثعالبی (متوفای429 فقه اللغة ج1 ص58.

عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ أَبِی طَلْحَةَ عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه واله) قَالَ:"فِی التَّلْبِینَةِ شِفَاءٌ مِنْ کُلِّ دَاءٍ".

از اسحاق بن ابی طلحه روایت شده که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: در تلبینه شفای از هر درد است.

العسقلانی الشافعی أحمد بن علی بن حجر ابوالفضل (متوفای852هـ) المطالب العالیة بزواید المسانید الثمانیة ج11 ص38 تحقیق: د. سعد بن ناصر بن عبد العزیز الشتری ناشر: دار العاصمة/ دار الغیث الطبعة: الأولی السعودیة - 1419هـ.
«نماز» شفاست

عَنْ أَبِی هُرَیْرَة قَالَ: مَا هَجَّرْتُ إِلَّا وَجَدْتُ النَّبِیَّ (صلی الله علیه واله) یُصَلِّی قَالَ: فَصَلَّی ثُمَّ قَالَ:"اشِکَنْبْ دَرْدْ". قَالَ: قُلْتُ: لَا قَالَ:"قُمْ فَصَلِّ فَإِنَّ فِی الصَّلَاةِ شِفَاءً ".

ابوهریره از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت کرده است: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: ای ابا هریره! آیا شکمت درد می کند عرض کردم: بلی. فرمودند: بلند شو نماز بخوان به راستی در نماز شفاست.

الشیبانی ابوعبد الله أحمد بن حنبل (متوفای241هـ) مسند أحمد بن حنبلج2 ص390 ناشر: مؤسسة قرطبة مصر.
« ذکر لا حول ولا قوه الا بالله » شفاست

عَنْ بَهْزِ بْنِ حَکِیمٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه واله) قَالَ: أَکْثِرُوا مِنْ قَوْلِ: لا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلا بِاللَّهِ فَإِنَّهُ کَنْزٌ مِنْ کُنُوزِ الْجَنَّةِ وَإِنَّ فِیهِ شِفَاءً مِنْ تِسْعَةٍ وَتِسْعِینَ دَاءً أَوَّلُهَا الْهَمُّ.

از بهز ‌بن ‌حکیم از پدرش و پدرش از جدش از رسول خدا(صلی الله علیه واله) روایت کرده: آن حضرت فرمودند: ذکر لاحول و لا قوة الا بالله را زیاد بگویید زیرا این ذکر گنجی از گنجهای بهشتی است و در آن شفای نود ونه درد است که اولین آنها اندوه است.

ابوالقاسم سلیمان بن أحمد بن أیوب (متوفای360هـ) المعجم الأوسط ج1 ص289تحقیق: طارق بن عوض الله بن محمد‏عبد المحسن بن إبراهیم الحسینی ناشر: دار الحرمین - القاهرة 1415هـ.
«غبار مدینه» شفاست

عَنْ إِسْمَاعِیل بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ ثَابِتِ بْنِ قَیْسِ بْنِ شَمَّاسٍ عَنْ أَبِیهِ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه واله): غُبَارُ الْمَدِینَةِ شِفَاءٌ مِنَ الْجُذَامِ.

اسماعیل بن محمد بن ثابت بن قیس بن شماس از پدرش از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت کرده است: گرد وغبار شهر مدینه شفای از جذام است.

السیوطی جلال الدین أبو الفضل عبد الرحمن بن أبی بکر (متوفای911هـ) الفتح الکبیر فی ضم الزیادة إلی الجامع الصغیر ج2 ص242 دار الفکر - بیروت / لبنان - 1423هـ - 2003م الطبعة: الأولی تحقیق: یوسف النبهانی.

أبو البقاء محمد بن أحمد بن محمد ابن الضیاء المکی الحنفی الوفاة: 854هـ تاریخ مکه المکرمه و مسجد الحرام تاریخ مکة المشرفة والمسجد الحرام والمدینة الشریفة والقبر الشریف ج1 ص234 دار النشر: دار الکتب العلمیة - بیروت / لبنان - 1424هـ - 2004م الطبعة: الثانیة تحقیق: علاء إبراهیم أیمن نصر
«خرمای عجوه منطقه عالیه» شفاست

عَنْ عَایِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه واله) قَالَ:"إِنَّ فِی عَجْوَةِ عجوة الْعَالِیَةِ شِفَاءً....

عایشه از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت کرده است که: به درستیکه در خرمای عجوة منطقه عالیه شفاست....

النیسابوری القشیری ابوالحسین مسلم بن الحجاج (متوفای261هـ) صحیح مسلم ج3 ص1619 تحقیق: محمد فؤاد عبد الباقی ناشر: دار إحیاء التراث العربی - بیروت.

النسایی ابوعبد الرحمن أحمد بن شعیب بن علی (متوفای303 هـ) السنن الکبری ج4ص 369 تحقیق: د.عبد الغفار سلیمان البنداری سید کسروی حسن ناشر: دار الکتب العلمیة - بیروت الطبعة: الأولی 1411 - 1991.

الشیبانی ابوعبد الله أحمد بن حنبل (متوفای241هـ) مسند أحمد بن حنبل ج6 ص105 ناشر: مؤسسة قرطبة مصر.
«دنبه گوسفند اعرابی» شفاست

أَنَسَ بْنَ مَالِکٍ یَقُولُ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه واله) یَقُولُ:" شِفَاءُ عِرْقِ النَّسَا أَلْیَةُ شَاةٍ أَعْرَابِیَّةٍ تُذَابُ ثُمَّ تُجَزَّأُ ثَلَاثَةَ أَجْزَاءٍ ثُمَّ یُشْرَبُ عَلَی الرِّیقِ فِی کُلِّ یَوْمٍ جُزْءٌ "

انس بن مالک از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت می‌کند که شفای سیاتیک ذوب شده‌ی دنبه گوسفند اعرابی است که سه قسمت شود و در هر روز یک سوم آن ناشتا نوشیده شود.

الحاکم النیسابوری ابو عبدالله محمد بن عبدالله (متوفای405 هـ) المستدرک علی الصحیحین ج4 ص229 تحقیق: مصطفی عبد القادر عطا ناشر: دار الکتب العلمیة - بیروت الطبعة: الأولی 1411هـ - 1990.
«بول شتر و شیر او» شفاست

أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه واله):"إِنَّ فِی أَبْوَالِ الْإِبِلِ وَأَلْبَانِهَا شِفَاءً لِلذَّرِبَةِ بُطُونُهُمْ"

ابن عباس از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل کرده: در بول و شیر شتر شفای ذربه شکم («ذرب» به تحریک راء دردی است که عارض بر معده می‌شود و غذا هضم نمی‌شود و در آن فاسد می‌شود و «ذرب» به سکون راء دردی است که عارض بر کبد می‌شود.مجمع البحرین / ج‏2 /ص 58) است.

الطبرانی ابوالقاسم سلیمان بن أحمد بن أیوب (متوفای360هـ) المعجم الکبیر ج12 ص238تحقیق: حمدی بن عبدالمجید السلفی ناشر: مکتبة الزهراء - الموصل الطبعة: الثانیة 1404هـ 1983م.
«استنجاء با آب » شفای بواسیر است

عَنْ عَایِشَةَ"أَنَّ نِسْوَةً مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ دَخَلْنَ عَلَیْهَا فَأَمَرَتْهُنَّ أَنْ یَسْتَنْجِینَ بِالْمَاءِ وَقَالَتْ: مُرْنَ أَزْوَاجَکُنَّ بِذَلِکَ فَإِنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه واله) کَانَ یَفْعَلُهُ وَهُوَ شِفَاءٌ مِنَ الْبَاسُورِ "

از عایشه نقل شده است که زنانی از اهل بصره بر او وارد شدند آنها را امر کرد که با آب استنجاء کنند. سپس به آنان توصیه کرد که به شوهرانشان هم امر به استنجاء به آب کنند استنجاء به آب از سنت نبوی بوده است و استنجاء با آب شفای از بواسیر است.

الشیبانی ابوعبد الله أحمد بن حنبل (متوفای241هـ) مسند أحمد بن حنبل ج6ص93 ناشر: مؤسسة قرطبة مصر.
گیاه «سنا» شفاست

عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَیْسٍ قَالَتْ: قَالَ لِی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه واله):"... فَقَالَ:" لَوْ کَانَ شَیْءٌ یَشْفِی مِنَ الْمَوْتِ کَانَ السَّنَا أَوِ السَّنَا شِفَاءٌ مِنَ الْمَوْتِ.

از اسماء بنت عمیس نقل شده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله به من فرمود:... اگر چیزی شفای از مرگ باشد آن چیز گیاه «سنا» است یا سنا شفای از مرگ است.

الشیبانی ابوعبد الله أحمد بن حنبل (متوفای241هـ) مسند أحمد بن حنبل ج6 ص369 ناشر: مؤسسة قرطبة مصر.

الحاکم النیسابوری ابو عبدالله محمد بن عبدالله (متوفای405 هـ) المستدرک علی الصحیحینج4 ص448 تحقیق: مصطفی عبد القادر عطا ناشر: دار الکتب العلمیة - بیروت الطبعة: الأولی 1411هـ - 1990.
«شیر گاو» شفاست

عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ النَّبِیِّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآَلِهِ وَسَلَّمَ قَالَ:" مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ دَاءٍ إِلا وَقَدْ أَنْزَلَ لَهُ شِفَاءً وَفِی أَلْبَانِ الْبَقَرِ شِفَاءٌ مِنْ کُلِّ دَاءٍ".

طارق بن شهاب از عبد الله از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت کرده است: خداوند هیچ دردی را خلق نکرده مگر اینکه دوایش را آفریده است و در شیر گاو شفای برای تمامی دردهاست.

الحاکم النیسابوری ابو عبدالله محمد بن عبدالله (متوفای405 هـ) المستدرک علی الصحیحین 4 ص218 تحقیق: مصطفی عبد القادر عطا ناشر: دار الکتب العلمیة - بیروت الطبعة: الأولی 1411هـ - 1990

النسایی ابوعبد الرحمن أحمد بن شعیب بن علی (متوفای303 هـ) السنن الکبری ج4 ص371 تحقیق: د.عبد الغفار سلیمان البنداری سید کسروی حسن ناشر: دار الکتب العلمیة - بیروت الطبعة: الأولی 1411 - 1991.
هلیله سیاه (ِالْهِلِیلِجِ الأَسْوَدِ) شفاست

عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآَلِهِ وَسَلَّمَ: "عَلَیْکُمْ بِالْهِلِیلِجِ الأَسْوَدِ فَاشْرَبُوهُ فَإِنَّهُ شَجَرَةٌ مِنْ شَجَرِ الْجَنَّةِ طَعْمُهُ مُرٌّ وَهُوَ شِفَاءٌ مِنْ کُلِّ دَاءٍ".

ابوهریره از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت کرده است که بر شماست که هلیله سیاه بخورید چون هلیله سیاه یک درخت بهشتی است و طعم تلخی دارد و شفای برای تمامی دردهاست.

الحاکم النیسابوری ابو عبدالله محمد بن عبدالله (متوفای405 هـ) المستدرک علی الصحیحین ج4 ص448 تحقیق: مصطفی عبد القادر عطا ناشر: دار الکتب العلمیة - بیروت الطبعة: الأولی 1411هـ - 1990.
«نمک» شفاست

عَنْ عَلِیٍّ رَضِیَ اللّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ لِی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه واله):"إِذَا أَکَلْتَ فَابْدَأْ بِالْمِلْحِ وَاخْتِمْ بِالْمِلْحِ فَإِنَّ الْمِلْحَ شِفَاءُ سَبْعِینَ دَاءً أَوَّلِهَا الْجُنُونِ وَالْجُذَامِ وَالْبَرَصِ وَوَجَعِ الْأَضْرَاسِ وَوَجَعِ الْحَلْقِ وَوَجَعِ الْبَطْنِ ".

امیرالمومنین (علیه السلام) از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت فرمود: هنگام غذا خوردن با نمک شروع کن و با نمک پایان بده به درستیکه نمک شفای هفتاد درد است از آن جمله است جنون و جذام و پیسی و ورم لثه و ورم حلق و و ورم شکم است.

العسقلانی ابن حجرمتوفای 852 المطالب العالیه بزواید المسانید الثمانیهج 10 ص705 دار النشر العاصمه - الغیث المملکه العربیه السعودیه محقق عبد الله بن عبد المحسن بن احمد التوجیری الطبعه الاولی عام 1998 م 1419 هـ.
پرپین (یا الرِّجْلَةِ یا الفرفحینه یا سرمه یا خرفه) شفاست

إِبْرَاهِیمُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْأَسْلَمِیُّ عَنْ ثَ


شیعه نیوز