آيت الله شيخ محمدرضا مظفر

فقيه و اصولي بزرگ آيت الله شيخ محمدرضا مظفر در پنجم شعبان سال 1322 هجري قمري در نجف اشرف به دنيا آمد. مرحوم مظفر از خاندان علمي و ادبي"آل مظفر"مي‏باشد.

مقام علمي

محمد رضا از همان ابتداي نوجواني به آموختن علم مشغول شد و در سيزده سالگي مباني و اصول ادبيات عرب را فراگرفت. سپس با علاقه وافر به فراگيري فقه و اصول پرداخت و همچنين در دروس حكمت و عرفان و فلسفه نيز شركت مي‏كرد.

سرانجام شيخ محمدرضا پس از سالها تلمذ در درس بزرگان علم و فن، به مقام والاي اجتهاد رسيد و اساتيد به‏نامي همچون شيخ محمد حسين اصفهاني، شيخ محمد حسن مظفر و سيد عبدالهادي شيرازي اجتهاد او را گواهي كردند.

مرحوم مظفر به غير از كسب و فراگيري علوم ديني به دانشهايي همچون حساب، هندسه، جبر، هييت و عروض نيز علاقه داشته است و حتي در سن 21 سالگي كتابي در علم عروض به رشته تحرير درآورد.

اساتيد

مرحوم محمدرضا مظفر در طول عمر بابركت خود از اساتيد بزرگي استفاده برده است كه به برخي از آنها اشاره خواهيم كرد: شيخ محمد حسن مظفر برادر بزرگوارش، ميرزا محمد حسين ناييني، شيخ آقا ضياء الدين عراقي، ميرزا عبدالهادي شيرازي، سيد علي قاضي طباطبايي و شيخ محمد حسين اصفهاني كه اين استاد بزرگ در شكل دهي شخصيت مرحوم مظفر تاثير بسياري داشته است.

تدريس و شاگردان

شيخ محمدرضا در كنار تحصيل به تدريس معارف حوزه علميه نيز اشتغال داشت. در ابتدا به تدريس كتاب مكاسب و رسايل پرداخت و اندكي بعد به تدريس خارج فقه و اصول مشغول شد. همچنين مرحوم مظفر فلسفه اسلامي مثل اسفار ملاصدرا را نيز در منزل تدريس مي‏كرد.

برخي از شاگردان ايشان عبارتند از: شيخ محمد علي تسخيري، شيخ محمد مهدي آصفي، سيد عبدالهادي محسن حكيم، سيد محمد صدر، شيخ احمد قبيسي، شيخ احمد وايلي، سيد جواد شبر، شيخ جواد قسام، سيد حسين خرسان، شيخ صالح آل شيخ راضي، سيد عبدالكريم قزويني، شيخ عبدالهادي فضلي، شيخ غلامرضا عرفانيان، دكتر سيد محمد بحرالعلوم، سيد محمد تقي طباطبايي تبريزي، سيد محمد جمال هاشمي، شيخ محمد حسن طريحي، سيد محمد حسن قاضي، شيخ محمد علي ايرواني، دكتر محمود بستاني، دكتر محمود مظفر، سيد مرتضي حكمي، سيد هادي فياض و بسياري از بزرگان ديگر.

آثار علمي

آيت الله مرحوم شيخ محمد رضا مظفر يكي از نويسندگان متبحر و معروف دوران اخير به شمار مي‏رود. يكي از خصوصيات آثار تاليفي ايشان ساده‏نويسي در مطالبش است كه علاقه‏مندان به فلسفه و منطق و اصول و كلام به راحتي مي‏توانند از نوشته‏هاي اين استاد مسلم بهره ببرند.

برخي از تاليفات ايشان عبارتند از:"اصول الفقه"كه سالهاست اين كتاب در دوره سطح حوزه‏هاي علميه يك كتاب درسي محسوب مي‏شود."عقايد الاماميه"مجموعه‏اي از عقايد اسلامي بر اساس روش ‍ اهل بيت(ع) مي‏باشد."المنطق"اين اثر مجموعه درسهاي ارايه شده ايشان در دانشكده منتدي‏النشر مي‏باشد كه يكي از كتب درسي حوزه‏هاي علميه و دانشگاه‏ها نيز مي‏باشد."احلام اليقظه"،"تاريخ الاسلام"،"تتمه احكام اليقظه"،"حاشية المكاسب"،"حرية الانسان و ارتباطها بقضاءالله"،"ديوان شعر"،"رسالة عملية في ضوء المنهج الحديث"،"الزعيم الموهوب السيد ابوالحسن اصفهاني"،"السقيفة"،"فلسفة ابن سينا"،"مجموعه‏اي از رسايل در علم كلام"و ديگر كتابها.

فعاليتهاي علمي و فرهنگي

مرحوم مظفر در باب شيوه‏هاي جديد آموزشي در حوزه علميه نجف تلاشهاي بسيار كرد تا از نواقص آموزشي دوره‏هاي تحصيلي طلاب بكاهد. در اينجا به برخي از اقدامات اين فقيه اصولي در زمينه‏هاي علمي و فرهنگي اشاره خواهيم داشت:

تاسيس"جمعيت منتدي‏النشر"كه ايشان خود رياست اين جمعيت را به عهده گرفت و تلاش كرد تا با تاسيس اين جمعيت خطر تهاجم فرهنگ غرب را دفع كند.

تاسيس"دانشكده منتدي"كه به دانشكده"اجتهاد"معروف گرديد. ايجاد"مدارس منتدي"كه در آن مقاطع تحصيلي ابتدايي، متوسطه و پيش دانشگاهي با گرايش و ترويج فرهنگ ديني آموزش داده مي‏شد. ايجاد"دانشكده فقه"كه مرحوم مظفر عنايت خاصي به اين دانشكده داشت و بيشتر وقت خود را صرف اين مركز مي‏كرد. ترميم امر تبليغ، استاد مظفر براي تربيت خطيب در امر تبليغ با همكاري شيخ محمد علي قسام اقدام به تاسيس دانشكده وعظ و ارشاد نمود.

وفات

سرانجام مرحوم آيت الله شيخ محمدرضا مظفر بعد از حدود شصت و دو سال زندگي پربركت در شانزدهم ماه رمضان سال 1383 هجري قمري از دنيا رفت. پيكر پاك اين فقيه اصولي بزرگ با حضور علما و مردم مومن تشيع شد و در مقبره خانوادگي‏اش در بيرون نجف اشرف به خاك سپرده شد.

منابع

فقهاي نامدار شيعه، عبدالرحيم عقيقي بخشايشي، قم، كتابخانه آيت الله العظمي مرعشي نجفي.

گنجينه دانشمندان، محمد شريف رازي، تهران، كتاب‏فروشي اسلاميه.

نقباء البشر في القرن الرابع عشر، آقابزرگ تهراني.

نويسنده: سيدمحمد ناظم‏زاده‏قمي

سايت ابنا