مرحوم محدث نوري

مقام علمي

محدث نوري از كودكي و نوجواني مشغول تعليم علوم ديني شد و در سن پانزده سالگي بود كه با استاد خود مرحوم آيت الله محمدعلي محلاتي آشنا شد و در تهران از محضر اين استاد فرهيخته كمال استفاده را نمود و از ايشان كسب فيض كرد.

در سال 1273 قمري بود كه به همراه استاد عازم عراق شد و به نجف اشرف عزيمت كرد و تقريبا چهار سال در آنجا از اساتيد به نام آن زمان بهره برد و به ايران بازگشت ولي طولي نكشيد كه باز به نجف اشرف مشرف شد و همچنين به كربلاي معلي و كاظمين نيز عزيمت كرد و دو سالي در اين ديار ماند و از اساتيد اين شهرها نيز كمال استفاده را كرد.

مرحوم محدث نوري در اين سالها از اساتيد بزرگي استفاده برد كه برخي از اين بزرگان عبارتند از: شيخ عبدالحسين تهراني معروف به شيخ العراقين، مرحوم شيخ انصاري، ملا محمد علي محلاتي، شيخ عبدالرحيم بروجردي، ملا فتح علي سلطان آبادي، ملا شيخ علي خليلي، معز الدين سيد مهدي قزويني، ميرزا محمد هاشم خوانساري، حاج ملا علي كني و بسياري از بزرگان ديگر.

تاليفات

مرحوم آيت الله محدث نوري آثاري فراوان دارد كه تا حال مورد استفاده عموم و خصوص قرار گرفته است كه به برخي از آنها اشاره‏اي خواهيم داشت:

مستدرك الوسايل و مستنبط المسايل معتبرترين مجموعه مفصل روايي كه پس از وسايل الشيعه نوشته شده است، لؤ لؤ و مرجان در رد خرافات ساخته و پرداخته شده در ساحت مقدس حماسه عاشورا، نجم الثاقب، كشف الاستار، صحيفه ثانيه علويه، صحيفه رابعه سجاديه، حاشيه بر منتهي المقال، ظلمات الهاويه در معايب معاويه، مواليد الايمه، شاخه طوبي، ديوان شعر محدث نوري، مواقع النجوم، نفس الرحمن في فضايل سيدنا سلمان، دار السلام درباره خواب و تعبير خواب، فصل الخطاب، معالم العبر، ميزان السماء، كلمه طيبه، جنه الماوي كه تصنيفي است در باب حضرت مهدي(عج)، فيض القدسي، بدر مشعسع در شرح حال فرزندان موسي مبرقع، تقريرات بحث استادش شيخ العراقين، تقريرات درس استاد ديگرش ميرزاي بزرگ، اجوبه المسايل، حواشي بر رجال ابي علي و بسياري كتب ديگر.

فصل الخطاب

مرحوم محدث نوري در سال 1292 قمري كتابي نگاشت به نام"فصل الخطاب في تحريف كتاب رب الارباب"كه اين كتاب در مورد تاريخ تدوين قرآن كريم و اخبار مربوط به آن است.

مرحوم محدث دوازده دليل ازاخبار ضعيف و غير قابل اعتماد براي اثبات تحريف به نقصان، در قرآن كريم در اين كتاب ارايه مي‌كند كه نوشته شدن كتاب"فصل الخطاب"سبب اعتراض عمومي جهان تشيع و نوشتن كتب و مقالات فراواني در رد آن شد، تا منجر به پيشماني مرحوم محدث نوري مي‏شود.

سرانجام مرحوم آيت الله محدث نوري در اواخر عمر از نوشتن اين كتاب به شدت پشيمان مي‏شود و چنانچه مرحوم آقا بزرگ تهراني از شاگردان ايشان مي‌نويسد:"استاد ما حاجي در اواخر عمر خويش مي‌گفت: اينجانب در نام‌گذاري كتابم اشتباه كردم و سزاوار بود نام آن را"فصل الخطاب في عدم تحريف الكتاب"بگذارم، چرا كه در آن ثابت مي‌كنم قرآن شريف موجود بين دو جلد كه در همه عالم منتشر شده است با تمامي سور و آيات و جملاتش وحي الهي است كه هيچگونه تغيير يا تبديل و زياده و نقصان از هنگام جمع آوري آن تا به امروز در آن واقع نشده است."

شاگردان

مرحوم آيت الله محدث نوري در طول عمر بابركت خود داراي شاگردان بسياري بوده است كه برخي از آنان عبارتند از: ميرزا جواد آقا ملكي تبريزي، حاج ميرزا ابوالفضل تهراني معروف به كلانتري نوري،، شيخ جعفر نوري نجمي، سيد علم الهدي نقوي كابلي، شيخ آقا بزرگ تهراني، حاج شيخ عباس قمي، شيخ محمد حسين كاشف الغطاء، سيد عبدالحسين شرف الدين عاملي، حاج ميرزا محمد ارباب قمي، شيخ علي اكبر همداني، شيخ فضل الله نوري، شيخ محمد تقي بافقي، شيخ اسماعيل اصفهاني، شيخ مرتضي بن محمد عاملي، سيد جمال الدين عاملي اصفهاني، حاج شيخ محمد باقر بيرجندي، حاج شيخ علي اكبر نهاوندي، حاج شيخ علي زاهد قمي، حاج شيخ محمد تقي قمي، آقا ميرزا محمد تهراني، شيخ مهدي نوري، شيخ محمد حسن آل كبه، حاج ميرزا علي اكبر همداني و بسياري بزرگان ديگر.

همراه ميرزاي بزرگ

يكي از اساتيد به‏نام مرحوم محدث نوري در نجف اشرف، ميرزاي شيرازي بود و زماني كه ميرزا به سامرا هجرت كرد محدث نوري نيز همراه دامادش شيخ فضل الله نوري به دنبال ميرزا به سامرا هجرت كردند و در آنجا به او پيوستند.

علامه نوري از بزرگترين و قديمي‏ترين اصحاب ميرزاي شيرازي بود به طوري كه ميرزا كارهاي با اهميت را به او ارجاع مي داد. نامه هايي كه از شهرها و نقاط مختلف جهان به خانه مرجعيت سرازيرشد غالبا توسط محدث نوري به دست ميرزا مي‏رسيد و بيشتر جواب نامه‏ها به وسيله او و به قلم او نوشته مي‏شد و حتي ترتيب و تشكيل مجالس عزاداري به ياد امام حسين بن علي(ع) و بسياري از كارهاي ديگر نيز به دست اين مرد بزرگ صورت مي‏گرفت.

وفات

سرانجام مرحوم آيت الله ميرزا حسين نوري در بيست و هفتم جمادي الثاني سال 1320 هجري قمري در سن شصت و شش سالگي بعد از مدتي بيماري در نجف اشرف از دنيا رفت و پيكر پاكش در ايوان حرم حضرت علي بن ابيطالب(ع) به خاك سپرده شد.

منابع

نقباء البشر، شيخ آقابزرگ تهراني.

كيهان انديشه، شماره چهل و پنجم.

نور علم، شماره دوازدهم.

نويسنده: سيد محمد ناظم‏زاده قمي

سايت ابنا