سه حكايت جالب از «شيخ مفيد»

رؤياي صادق شيخ مفيد

شبي شيخ مفيد در خواب ديد كه در مسجد كرخ از مساجد بغداد نشسته است و فاطمه زهرا(س) دست امام حسين(ع) و امام حسين(ع) را گرفته بود و به نزد شيخ مفيد آمد و فرمود: «يا شيخ! علّمهما الفقه» يعني «اي شيخ به اين دو، فقه تعليم بده».

شيخ از خواب بيدار شده و در حيرت افتاد كه اين چه خوابي بود و من كي هستم كه به دو امام فقه تعليم دهم؟ از سوي ديگر خواب ديدن امامان معصوم(ع) خواب شيطاني نيست.

وقتي صبح شد، شيخ به مسجدي كه در خواب ديده بود رفت و در آنجا نشست؛ ناگهان ديد كه زني جليل و محترم در حالي كه كنيزان دور او را گرفته و دست دو پسر را در دست دارد وارد مسجد شد. وي به نزد شيخ آمد و گفت: «يا شيخ علمهما الفقه». شيخ تعبير خواب را فهميد و به تعليم و تربيت آنان همت گماشت و بسيار به آن دو بزرگوار احترام مي‏نمود. آن دو پسر كسي نبودند جز «سيد رضي» معروف به شريف و «سيد مرتضي» معروف به علم الهدي، كه از فقهاي سرامد روزگار شدند.

حق با كيست؟

گفته‏اند: در مسأله‏اي بين شيخ مفيد و سيد مرتضي اختلاف نظر افتاد. آنهاتوافق كردند به اين كه آن مسأله را به خدمت حضرت اميرالمؤمنين(ع) بنويسند.

بعد از مدتي، به خط سبز جواب نوشته شده بود كه: «انت شيخي و معتمدي و الحق مع ولدي علم الهدي» يعني «اي شيخ مفيد! تو محل اطمينان مني؛ ولي حق با فرزندم علم الهدي (سيد مرتضي) است».

فتواي اشتباه شيخ مفيد و عنايت غيبي

شخصي روستايي خدمت شيخ رسيد و سؤال كرد: «زني حامله فوت كرده و حملش زنده است؛ آيا بايد شكم اين زن را پاره كرده و طفل را بيرون بياوريم و يا اين كه با آن حمل، او را دفن كنيم»؟ شيخ پاسخ داد: «با همان حمل او را دفن كنيد»!

آن مرد برگشت. در ميان راه ديد سواري از پشت سر مي‏تازد و مي‏آيد، چون نزديك رسيد، گفت: «اي مرد، شيخ فرموده است كه شكم آن زن را پاره كرده و طفل را بيرون آورده و زن را دفن كنيد». آن مرد چنين كرد.

پس از چندي ماجرا را براي شيخ نقل كردند. شيخ فرمود: «من كسي را نفرستادم و معلوم است كه آن شخص صاحب الامر (عج) بوده است. حالا كه در احكام شرعيه خطا مي‏كنم، همان بهتر كه ديگر فتوا ندهم». لذا به خانه رفت و در خانه را بست و بيرون نيامد و پاسخ مراجعين را نمي‏داد.

تا اينكه از سوي حضرت ولي عصر(عج) توقيعي (نامه‏اي) براي شيخ بيرون آمد با اين مضمون كه: «وظيفه‏ي شماست كه فتوا بدهيد و وظيفه‏ي ماست كه شما را حمايت كرده و نگذاريم كه در خطا بيافتيد». پس از اين دستور، شيخ بار ديگر بر مسند فتوا نشست.

نقل شده است كه در مدت 30 سال، 30 توقيع از ناحيه مقدس امام عصر(عج) براي شيخ مفيد صادر شد و در عنوان توقيع نوشته بود: «للاخ الاعز السديد الشيخ المفيد» يعني «براي برادر گرامي و استوار، شيخ مفيد».

ـــــــــــــــــــــــــــــــــ

منبع: داستان‏هايي از زندگي علماء، تأليف محمدتقي صرفي، دفتر نشر برگزيده قم. (با اندك تصرف و ويرايش)

ابنا