نهضت كربلا به روايت آمار

نقش آمار در ارايه سيماي روشن‏تر از هر موضوع و حادثه، غير قابل انكار است، ليكن ‏در حادثه كربلا و مسايل قبل و بعد از آن با توجه به اختلاف نقل‌ها و منابع، نمي‌‏توان در بسياري از جهات، آمار دقيق و مورد اتفاق ذكر كرد. در عين حال بعضي از مطالب آماري، حادثه كربلا را گوياتر مي‌كند.

به همين دليل به ذكر نمونه‌‌هايي از ارقام و آمار مي‌‏پردازيم: (1) مدت قيام امام حسين(ع) از روز امتناع از بيعت با يزيد، تا روز عاشورا 175 روزطول كشيد: 12 روز در مدينه، 4 ماه و 10 روز در مكه، 23 روز بين راه مكه تا كربلا و 8 روز در كربلا (2 تا 10 محرم) منزل‌هايي كه بين مكه تا كوفه بود و امام حسين آن‌ها را پيمود تا به كربلا رسيد 18 منزل بود(معجم البلدان)

فاصله منزل‌ها با هم سه فرسخ و گاهي پنج فرسخ بود. منزل‌هاي ميان كوفه تا شام 14 منزل بود كه اهل بيت(ع) را در حال اسارت از آن‌ها عبور دادند. نامه‌‌هايي كه از كوفه به امام حسين(ع) در مكه رسيد و او را دعوت به آمدن كرده ‏بودند 12000 نامه بود (طبق نقل شيخ مفيد) بيعت‌كنندگان با مسلم بن عقيل در كوفه 18000 نفر، يا 25000 نفر و يا 40000 نفر گفته شده است. شهداي كربلا از اولاد ابي طالب كه نامشان در زيارت ناحيه آمده است 17 نفر.

شهداي كربلا از اولاد ابيطالب كه نامشان در زيارت ناحيه نيامده 13 نفر. سه نفر هم‏ كودك از بني هاشم شهيد شدند، جمعا 33 نفر. اين افراد به اين صورت‌‏اند: امام حسين(ع)1 نفر، اولاد امام حسين 3 نفر، اولاد علي(ع) 9 نفر، اولاد امام حسن(ع) 4 نفر، اولاد عقيل ‏12 نفر، اولاد جعفر 4 نفر. غير از امام حسين(ع) و بني‌هاشم، شهدايي كه نامشان در زيارت ناحيه مقدسه و برخي منابع ديگر آمده است 82 نفرند. غير از آنان، نام 29 نفر ديگر در منابع متأخرتر آمده‏ است.

جمع شهداي كوفه از ياران امام 138 نفر. تعداد 14 نفر از جمع اين جناح حسيني، غلام بوده‏اند. هدايي كه سرهايشان بين قبايل تقسيم شد و از كربلا به كوفه بردند 78 نفر بودند. تقسيم سرها به اين صورت بود: قيس بن اشعث، رييس بني كنده 13 سر، شمر رييس‏ هوازن 12 سر، قبيله بني تميم 17 سر، قبيله بني اسد 16 سر، قبيله مذحج 6 سر، افرادمتفرقه از قبايل ديگر 13 سر. سيد الشهدا هنگام شهادت 57 سال داشت.

پس از شهادت حسين(ع) 33 زخم نيزه و 34 ضربه شمشير، غير از زخمهاي تير بر بدن آن حضرت بود. اين ماهي فتاده به درياي خون كه هست زخم از ستاره بر تنش افزون، حسين توست. شركت‌كنندگان در اسب تاختن بر بدن امام حسين 10 نفر بودند. تعداد سپاه كوفه 33 هزار نفر بودند كه به جنگ امام حسين آمدند. آن‌چه در نوبت ‏اول آمد تعداد 22 هزار بودند به اين صورت: عمر سعد با 6000، سنان با 4000، عروة بن‏قيس با 4000، شمر با 4000، شبث بن ربعي با 4000. آن‌چه بعدا اضافه شدند: يزيد بن‏ركاب كلبي با 2000، حصين بن نمير با 4000، مازني با 3000، نصر مازني با 2000 نفر.

سيد‌الشهدا(ع) روز عاشورا براي 10 نفر مرثيه خواند و در شهادتشان سخناني فرمود و آنان‌را دعا يا دشمنان آنان را نفرين كرد. اينان عبارتند از: علي‌اكبر، عباس، قاسم، عبد‌الله بن حسن، عبد‌الله طفل شيرخوار، مسلم بن عوسجه، حبيب بن مظاهر، حر بن يزيد رياحي، زهير بن قين و جون و در شهادت دو نفر بر آنان درود و رحمت فرستاد: مسلم و هاني.

امام حسين(ع) بر بالين 7 نفر از شهدا پياده رفت: مسلم بن عوسجه، حر، واضح‏رومي، جون، عباس، علي اكبر، قاسم. سر سه شهيد را روز عاشورا به جانب امام حسين‏«ع‏» انداختند: عبد الله بن عميركلبي، عمرو بن جناده، عابس بن ابي شبيب شاكري. سه نفر را روز عاشورا قطعه قطعه كردند:علي اكبر، عباس، عبد الرحمن بن عمير.

مادر 9 نفر از شهداي كربلا در روز عاشورا حضور داشتند و شاهد شهادت پسر بودند: عبد الله بن حسين (حضرت علي‌اصغر(ع) كه مادرش رباب بود)، عون بن عبد‌الله جعفر (مادرش زينب)، قاسم بن حسن (مادرش رمله)، عبدالله بن حسن (مادرش بنت ‏شليل جيليه)، عبد‌الله بن مسلم ‏(مادرش رقيه دختر علي(ع))، محمد بن ابي‌سعيد بن عقيل، عمرو بن جناده، عبد‌الله بن وهب‏ كلبي (مادرش ام وهب)، علي اكبر(بنا به نقلي مادرش ليلي كه ثابت نيست)

5 كودك نابالغ در كربلا شهيد شدند: عبد‌الله رضيع شيرخوار امام حسين(حضرت علي‌اصغر)، عبد‌الله بن‏ حسن، محمد بن ابي‌سعيد بن عقيل، قاسم بن حسن، عمرو بن جناده انصاري. 5 نفر از شهداي كربلا، از اصحاب رسول خدا بودند: انس بن حرث كاهلي، حبيب بن مظاهر، مسلم بن عوسجه، هاني بن عروه، عبد الله بن بقطر عميري.

در ركاب سيد‌الشهدا(ع)، تعداد 15 غلام شهيد شدند: نصر و سعد (از غلامان‏علي(ع)، منحج (غلام امام مجتبي(ع)، اسلم و قارب (غلامان امام حسين‏(ع)، حرث ‏غلام حمزه، جون غلام ابوذر، رافع غلام مسلم ازدي، سعد غلام عمر صيداوي، سالم غلام ‏بني المدينه، سالم غلام عبدي، شوذب غلام شاكر، شيب غلام حرث جابري، واضح غلام‏حرث سلماني. اين 14 نفر در كربلا شهيد شدند. سلمان غلام امام حسين‏(ع) كه آن ‏حضرت او را به بصره فرستاد و آن‌جا شهيد شد.

2 نفر از ياران امام حسين(ع) روز عاشورا اسير و شهيد شدند: سوار بن منعم و موقع بن ثمامه صيداوي. 4 نفر از ياران امام در كربلا پس از شهادت آن حضرت به شهادت رسيدند: سعد بن‏حرث و برادرش ابو‌الحتوف، سويد بن ابي‌مطاع (كه مجروح بود و محمد بن ابي‌سعيد بن ‏عقيل. 7 نفر در حضور پدرشان شهيد شدند: علي‌اكبر، عبد‌الله بن حسين، عمرو بن جناده، عبد‌الله بن يزيد، عبيد‌الله بن يزيد، مجمع بن عايذ، عبد‌الرحمن بن مسعود.

5 نفر از زنان از خيام حسيني به طرف دشمن بيرون آمده و حمله يا اعتراض كردند: كنيز مسلم بن عوسجه، ام وهب زن عبد‌الله كلبي، مادر عبد‌الله كلبي، زينب كبري، مادر عمرو بن جناده. زني كه در كربلا شهيد شد مادر وهب(همسر عبد‌الله بن عمير كلبي) بود.

زناني كه در كربلا بودند: زينب(س)، ام كلثوم(س)، فاطمه، صفيه، رقيه، ام‌هاني (اين 6 نفر ازاولاد امير المؤمنين(ع) بودند) فاطمه و سكينه (دختران سيد‌‌الشهدا(ع)، رباب، عاتكه، مادر محسن بن حسن، دختر مسلم بن عقيل، فضه نوبيه، كنيز خاص حسين، مادر وهب بن عبد‌الله.*

*منبع: كتاب فرهنگ عاشورا، جواد محدثي.
ايكناسايت شيعه نيوز