ماه صفر در حزن و اندوه اهل بيت عليهم السلام

شيعيان و محبان اهل بيت(ع)، ماه صفر را همانند ماه محرم از ايام سوگواري و عزاداري مي دانند. زيرا در آغاز اين ماه، سپاهيان يزيد بن معاويه، خانواده بي پناه امام حسين(ع) و بازماندگان دشت كربلا را به حالت اسيري وارد سرزمين شام نموده و آنان را در فشار روحي و رواني قرار دادند و از هر جهت زمينه آزار و اذيتشان را فراهم كردند. طبق نقل تاريخ يكي از كودكان خردسال امام حسين(ع)، به نام حضرت رقيه(س) بر اثر تحقير و توهين روز افزون دشمن و سختي هاي اندوه بي پايان از دست دادن پدر، مظلومانه و غريبانه در خرابه شام بدرود حيات گفت و غم بازماندگان كربلا را تشديد نمود. بيستم اين ماه مصادف با اربعين شهادت امام حسين(ع) و يارانش در كربلا است. علاوه بر آن، رحلت پيامبر گرامي اسلام(ص) و شهادت جانگداز امام حسن مجتبي(ع) در بيست و هشتم و شهادت امام رضا(ع) در آخرين روز اين ماه قرار گرفته است.

بنابراين، سراسر اين ماه براي محبان اهل بيت(ع)، ايام حزن و اندوه و عزاداري و سوگواري است.

* اول صفر

- وارد كردن سر مطهر امام حسين (ع) به شام

بني اميه اين روز را به خاطر ورود سر مطهر امام حسين (ع) به شام عيد قرار دادند.
در اين روز همچنين كاروان اسراي كربلا به شام وارد شد و يزيد براي آزار و اذيت خاندان پيامبر اسلام به تزيين شهر و شادي و پايكوبي مردم داد.

- شروع جنگ صفين

پس از بي نتيجه ماندن نامه‌ها و موعظه‌هاي اميرالمؤمنين (ع) به معاويه در ماه محرم، در روز چهارشنبه اول صفر سال 38 ه‍ لشكر اميرالمؤمنين (ع) در مقابل لشكر شام صف كشيدند. سرانجام با حيله چند برگ از قرآن بر سر نيزه كردند، و ماجراي حكمين پيش آمد.

* دوم صفر

- مجلس يزيد

در اين روز بنابر نقلي اسراي آل رسول را وارد مجلس يزيد كردند.

- شهادت زيد بن علي بن الحسين (ع)

در سال 121 ه‍ زيد بن علي بن الحسين (ع) در كوفه به شهادت رسيد. خروج او در اول محرم بوده است. پس از دفن در اين روز يا 19 ربيع‌الاول قبر او را شكافتند و بدن آن بزرگوار را از قبر خارج نمودند و به زمين كشيده به دار زدند.

* پنجم صفر

- شهادت حضرت رقيه (س)

در روز پنجم ماه صفر سال 61 ه‍ حضرت رقيه مظلومانه به شهادت رسيد. نام شريفش “رقيه”، “فاطمه” و “زينب” است. پدرشان مولانا الشهيد اباعبدالله الحسين (ع) و مادرشان ام اسحاق است.

ولادت آن حضرت در مدينه بود و در سن سه سالگي يا بيشتر بود.

همراه با اسرا به كوفه و شام برده شد و در مسير چهل منزل راه شام رنجهاي فراواني ديد.

در شام بعد از ديدن سر نوراني پدر با پيشاني شكسته در خرابه، آنقدر ناله زد و گريست تا به ملكوت اعلا پيوست، و بدن شريف آن حضرت را شبانه دفن كردند.

- ولادت امام موسي بن جعفر (ع)

بنابر مشهور در اين روز (يكشنبه) به سال 128 ه‍ در “ابوأ” بين مكه و مدينه حضرت موسي بن جعفر (ع) به دنيا آمدند. پدر والا مقام آن حضرت امام صادق (ع) و مادر ايشان حميده المصفاة (ع) مي باشند.

مشهورترين لقبهاي آن حضرت صالح، صابر، امين و كاظم، و مشهورترين كنيه آن حضرت ابوالحسن است. اگر چه اميرالمؤمنين (ع) و امام زين العابدين (ع) هم مكني به اين كنيه اند، ولي در كتب اخبار از امام كاظم (ع) به ابوالحسن اول، واز امام رضا (ع) به ابوالحسن ثاني و از حضرت عادي (ع) به ابوالحسن ثالث تعبير مي كنند. البته گاهي به خاصر تقيه، از آن حضرت به عنوان عبد صالح، فقيه و عالم نيز تعبير كرده اند.

* هشتم صفر

- وفات حضرت سلمان (ره)

حضرت سلمان (ره)در سال 36 ه‍ در مداين از دنيا رفت. او را سلمان پاك و سلمان محمدي لقب داده اند.و در خطاب به او گفته اند: السلام عليك يا من خلط ايمانه بأهل البيت الطاهرين.

اميرالمؤمنين (ع) فرمودند: “سلمان از كساني بود كه بر حضرت زهرا (ع) نماز خواند”.

همچنين امام صادق (ع) فرمودند: “سلمان علم اول و آخر را درك كرد، و او دريايي است كه هر كسي را بهره اي از آن نيست، و او از ما اهل بيت است”.

شرح حال آن بزرگوار در كتابهاي مختلف بيان شده، و در بزرگي مقام و قدر او همين اندازه بس كه مولانا اميرالمؤمنين (ع) وسايل غسل و كفن او را آوردند و او را غسل داده كفن نمودند و بر او نماز خوانده دفن نمودند.
جبرييل به پيامبر (ص) عرضه داشت: “اشتياق بهشت به سلمان بيشتر از اشتياق او به بهشت است”.

* نهم صفر

- شهادت عمار و خزيمة

در اين روز در سال 37 ه‍ عمار ياسر به سن 93 سالگي و خزيمة بن ثابت در جنگ صفين به شهادت رسيدند.

- جنگ نهروان

در نهم صفر سال 39 ه‍ فتح نهروان واقع شد؛ و ذوالثديه رييس خوارج به درك واصل شد.

* چهاردهم صفر

- شهادت محمد بن ابي بكر

در اين روز در سال 38 ه‍ محمد بن ابي بكر در سن 28 سالگي به دستور معاويه و عمرو عاص به وسيله زهر به شهادت رسيد، بعد از شهادت، او را در شكم حمار مرده اي گذاشتند و سوزاندند.

* بيستم صفر (اربعين)

- اربعين سيد الشهداء (ع)

در چنين روزي چهل روز از فاجعه مولمه شهادت امام حسين (ع) و اهل بيت و اصحاب باوفايش مي گذرد.

- زيارت جابر از كربلا

در اين روز در سال 61 ه‍ جناب جابر بن عبد الله انصاري و همراهانش قريب به چهل روز بعد از شهادت امام حسين (ع) از مدينه به كربلا وارد شدند. او به همراه عطيه قبر حبيبش سيد الشهدأ (ع) را زيارت كرد.

- بازگشت اهل بيت (ع) به كربلا

بنابر مشهور در چنين روزي اهل بيت (ع) از شام به كربلا بازگشتند.

- ملحق شدن رأس مطهر امام حسين (ع) به بدن مطهر

در اين روز - بنا بر قول سيد مرتضي - رأس شريف امام حسين (ع) توسط امام زين العابدين (ع) از شام به كربلا آورده شد و به بدن مطهر آن حضرت ملحق گرديد.

* بيست و پنجم صفر

- طلب دوات و قلم از سوي پيامبر (ص)

در اين روز پيامبر (ص) دوات و قلم طلبيدند تا بنويسند كه خلافت بلافصل براي اميرالمؤمنين (ع) است، ولي يكي از اصحاب مانع از اين كار شد و به ساحت اقدس نبوي (ص) جسارت كرد و گفت: ان الرجل ليهجر: “اين مرد هذيان مي گويد”!

همچنين پيامبر (ص) در اين روز بر منبر رفتند و خطبه خواندن و مردم را موعظه نمودند و به پيروي از قرآن و عترت فراخواندند.

* بيست و ششم صفر

- تجهيز لشكر اسامه

در اين روز در سال 11 ه‍ پيامبر (ص) به عده اي خاص از صحابه و به خصوص ابوبكر و عمر و عثمان امر فرمودند براي سفر به روم و جنگ با روميان به اميري اسامه بن زيد آماده شوند. آنان از اين امر كراهت داشتند و نسبت به فرماندهي اسامه بر سپاه اسلام به خاتم‌الانبياء (ص) اعتراض كردند. حضرت فرمودند: “خدا لعن كند كسي را كه از لشكر اسامه تخلف كند”، ولي با اين حال بسياري از اصحاب تخلف كردند و بازگشتند!

* بيست و هشتم صفر

ارتحال جانسوز رسول خدا (ص)

ارتحال جانگداز و مظلومانه اشرف مخلوقات خاتم‌الانبياء محمدبن‌عبدالله (ص) در سال 11 ه‍ در سن 63 سالگي بوده است؛ پيامبر (ص) هنگام بيماري فرمودند: حبيبم را نزد من حاضر كنيد. عايشه و حفصه پدران خود را نزد آن حضرت حاضر نمودند. پيامبر (ص) روي مبارك خويش را از آنان برگردانيد و فرمود: “حبيبم را نزد من حاضر كنيد”. سپس دنبال علي‌بن‌ابي‌طالب (ع) فرستادند. چون نظر مبارك به آن حضرت افتاد او را نزد خود خواند و كلماتي به حضرت فرمود. هنگامي كه علي‌بن‌ابي‌طالب (ع) از نزد آن حضرت خارج شد، عمر و ابوبكر به او گفتند: “خليلت به تو چه گفت”؟ فرمود: “هزار باب علم به من حديث كرد كه از هر باب هزار باب ديگر باز مي شود".

- آغاز امامت اميرالمؤمنين (ع)

اولين روز امامت حضرت اميرالمؤمنين علي‌بن‌ابي‌طالب (ع) است، و زيارت آن حضرت در اين روز مستحب است. بحارالانوار: ج 97 ص 384.

- آغاز غصب خلافت

اولين روز غصب ظالمانه خلافت و خانه نشين كردن اميرالمؤمنين (ع) و شكستن بيعت روز غدير توسط اهل سقيفه بني ساعده است (129).

- شهادت امام حسن مجتبي (ع)

در اين روز در سال 50 ه‍ امام حسن مجتبي (ع) به شهادت رسيد.
جعده دختر اشعث بن قيس با زهري كه معاويه براي او فرستاده بود آن حضرت را مسموم كرد. معاويه همراه با زهر صد هزار درهم فرستاد و وعده كرد كه او را به عقد يزيد در آورد: ولي به وعده خود وفا نكرد.
* آخر صفر

- شهادت امام رضا (ع)

حضرت ثامن الحجج مولانا علي بن موسي الرضا (ع) در سال 203 ه‍ به شهادت رسيدند. سن مبارك حضرت 49يا 55 سال بوده است. ر 28 سفر مأمون انگور مسموم يا آب نار زهر آلود را به اجبار به حضرت امام رضا (ع) خورانيد).

منابع:

تقويم‌الشيعه، مستدرك سفينةالبحار. كافي، ارشاد، تتمةالمنتهي، منتهي‌الآمال، مجمع‌البحرين، مفاتيح‌الجنان، جلأالعيون، وسايل‌الشيعه

ابنا