چرا اعتقاد شيعه در ولايت تكويني با آيات قرآن منافات دارد ؟ مثلا شيعه اعتقاد دارد كه روزي مردم از طريق ايمه است. چرا؟


توضيح: در چند آيه خداوند متعال خود را به كلمه ي شريفه ي « خير الرازقين » توصيف فرموده است. مانند آيه ي 115 سوره ي مايده و آيه ي 58 سوره ي حج و آيه ي 75 سوره ي مؤمنون و آيه ي 11 سوره ي جمعه و در دعاي جوشن و غيره هم آمده است: « يا خير الرازقين: اي بهترين روزي دهندگان.» همچنين در آيه ي 58 سوره ي ذاريات فرموده است: « ان الله هو الرزاق ذو القوه المتين. » چگونه شيعه عقيده دارد كه روزي مردم از طريق ايمه است؟

پاسخ 1: رزاقيت استقلالي مختص خداست.
خداوند متعال به قدرت ذات مقدس خود خلق مي فرمايد و روزي مي دهد و مخلوق به قدرتي كه از ناحيه ي پروردگار به او بخشيده شده است خلق مي نمايد و از نعمت و الطافي كه حق متعال به او تمليك فرموده است ؛ روزي مي دهد.
بنابراين صحيح است كه خالق و رازق به اين معنا كه گفته شد, به مخلوق هم اطلاق شود و لذا آيه ي 58 سوره ي ذاريات (ان الله هو الرزاق ذو القوه المتين) نيز با آيه ي مذكور (خير الرازقين) منافاتي ندارد. و « احسن الخالقين » و « خيرالرازقين » مانند « خير الناصرين », « خيرالراحمين » و « خير الحافظين » است و هيچ منافات با درجات توحيد ندارد ؛ زيرا آن كسي كه به ذات پاك خود دانا و توانا و دارا و مالك كل نعمات است پروردگار است و بس, و او حي و قيوم كل مخلوقات است, و مخلوق در ذات و صفات و كمالات استقلال ندارد و هرچه دارد ملك خداست كه به او تمليك كرده است و مي كند و مالكيت حقيقي پروردگار با مالكيت مخلوقات منافات ندارد.

پاسخ 2: بر اساس آيات و روايات, روزي دهندگاني غير خدا نيز وجود دارد.
1-2- همان طور كه عبارت « احسن الخالقين » بنا به تفسير حضرت رضا - عليه السلام - دلالت دارد كه « مخلوق هم مي تواند خالق باشد » عبارت « خير الرازقين » نيز دلالت دارد كه مخلوق نيز مي تواند رازق باشد.
2-2- خداوند درآيه ي233 سوره ي بقره مي فرمايد: « ‌و علي المولود له رزقهن و كسوتهن بالمعروف يعني بر عهده ي كسي كه اين مولود براي اوست آن است كه مادر او را روزي دهد و بپوشاند.»
3-2- در آيه ي 5 سوره ي نسا‌ خطاب به اولياي افرادي كه رشد كافي جهت نگهداري مال را ندارند مي فرمايد: «.... و ارزقوهم فيها يعني ‌مال هاي آنان را به ايشان ندهيد ولكن آنان را روزي دهيد و بپوشانيد.»
پس صحيح است كه به مخلوق هم رازق اطلاق كرد.

پاسخ 3: بر اساس روايات, نعمات الهي از ناحيه ي پيامبر – صلي الله عليه و آله و سلم - است.
1-3- جناب برقي(1) از يونس بن ظيبان (2) نقل كرده است كه گفت: من خدمت امام صادق - عليه السلام - بودم ؛ وقت غذا خوردن رسيد ؛ من مي خواستم حركت كنم كه امام فرمود: « بنشين ». من اطاعت كردم ؛ غذا حاضر كردند ؛ بسم الله گفتند ؛ غذا ميل كردند و بعد از صرف غذا فرمودند: « اللهم هذا منك و من محمد - صلي الله عليه و آله - يعني خدايا اين غذا از جانب تو و از جانب محمد است. »
2-3- علامه ي كراجكي در كتاب شريف كنز الفوايد نقل كرده است كه روزي ابو حنيفه با امام صادق - عليه السلام- غذا مي خورد. چون امام از غذا خوردن فارغ شد فرمود: « الحمد لله رب العالمين. اللهم هذا منك و من رسولك يعني ستايش و حمد براي خداي پروردگار عالميان است. خدايا اين غذا از جانب تو و از جانب رسول توست.»
ابوحنيفه عرض كرد: آيا براي خدا شريكي قرار دادي؟ حضرت فرمود: « واي بر تو خداوند در قرآن كريم مي فرمايد: و ما نقموا الا ان اغنيهم الله و رسوله من فضله (۳)و در جاي ديگر مي فرمايد: و لو انهم رضوا ما اتيهم الله و رسوله و قالوا احسبنا الله سيؤتينا الله من فضله و رسوله (۴). »
ابو حنيفه عرض كرد: گويا من اين آيات را نخوانده بودم.
ازاين آيات شريفه استفاده مي شود كه نعمات از ناحيه ي پروردگار و رسول الله - صلي الله عليه و آله - است واضح است كه مالك اصلي آن خداست و هرچه پيغمبر مي دهد از ناحيه ي خداوند مي دهد.
3-3- نظير دو آيه ي مذكور آيات ديگري است كه حاكي از كثرت لطف, احسان و تفضل پروردگار به پيامبرش احمد مختاراست كه او رادر آيات بسيار قرين خود قرار داده و حضرتش را با خود در آيات كريمه اش ذكر فرموده است. از جمله: « و لله العزه و لرسوله. واطيعوا الله و اطيعوا الرسول. ومن يعص الله و رسوله... ان الذين يؤذون الله و رسوله ذلك بانهم شاقوا الله و رسوله. و من يشاقق الله و رسوله فان الله شديد العقاب. استجيبوا لله و للرسول. و ينصرون الله و رسوله. اذا نصحوا لله و رسوله. فاذنوا بحرب من الله و رسوله. فآمنوا بالله و رسوله. و من يتول الله و رسوله. قل الانفال لله و للرسول. ما حرم الله و رسوله. و الله و رسوله احق ان يرضوه. اذا قضي الله و رسوله امرا. » و نظير اين ها زياد است.
4-3-پيامبر - صلي الله عليه و آله - فرمود:« من ابوالقاسم هستم.خداوند عطا و بخشش مي فرمايد و من تقسيم مي كنم. »
5-3-در حيث معراج خداوند به پيامبر فرمود: « من تو را ابوالقاسم كنيه دادم براي آن كه تو رحمت مرا بين بندگان تقسيم مي كني.»

پاسخ 4- بر اساس روايات, فضايل پيامبر – صلي الله عليه و آله و سلم - در مورد ايمه – عليهم السلام – نيز جاري است.
1-4- گاهي خداوند متعال ايمه ي هدي را نيز با خود و رسولش در قرآن ذكر فرموده از جمله: « اطيعوا الله و اطيعوا الرسول واولي الامر منكم. انما وليكم الله و رسوله و المؤمنون. وسيري الله عملكم و رسوله و المؤمنون.»
2-4- و آيه ي انفسنا (آيه ي مباهله) تمام كمالات و فضايل حضرت رسول را براي حضرت علي - صلوات الله عليهما و آلهما - ثابت مي كند مگر آنچه كه به دليل استثنا شود مانند نبوت و همسري.

پاسخ 5: بر اساس روايات, ايمه ي هدي – عليهم السلام - اوليا و واسطه ي نعمات هستند.
1-5- امير المؤمنين - عليه السلام - در خطبه ي دوم نهج البلاغه در وصف آل محمد (ايمه ي هدي - صلوات الله عليهم -) مي فرمايد: « و لا يسوي بهم من جرت نعمتهم عليه ابدا... يعني افرادي كه نعمت آل محمد بر ايشان هميشه ريزان باشد با آل محمد مساوي نشوند. (يعني چگونه نعمت دهنده با گيرنده ي نعمت مساوي باشد؟) » بنابراين عبارت, آل محمد واسطه ي نعمات مي باشند.
علامه ي خويي كه اين خطبه را شرح كرده در شرح جمله ي اخير فرموده است: « در اين جمله به چند مطالب اشاره شده است:
اول آن كه آنان اولياي همه ي نعمت هاي ظاهري, باطني, مادي و معنوي همه ي خلق هستند.
دوم آن كه نعمت و فيوضات آنان بر تمام افراد در همه ي زمان ها بوده است و خواهد بود و براي آن انقطاع و زوال نخواهد بود.

سوم آن كه نتيجه ي اين دو مطلب آن است كه هيچ گاه آل محمد - عليهم السلام- با ديگران مساوي و همانند نگردند چون منعم (نعمت دهنده) از دريافت كننده ي نعمت افضل است.
سپس آن بزرگوار در مقام تشريح و تفصيل اين سه مطلب برآمده و از آيات و اخبار وارده مطلب را به طور كامل روشن كرده اند.
2-5- امام سجاد - عليه السلام- مي فرمايند خداوند روزي ها را تقسيم و به دست ما آن را جاري مي كند. پس بخشنده ي نعمات خداست و محمد و آل محمد - صلي الله عليهم - واسطه ي فيض بين خالق و مخلوقند چه در دنيا و چه درآخرت باشند.
3-5-حضرت رسول - صلي الله عليه و آله - در خطبه اي كه در روز غدير انشاء كردند فرمودند: « منم خاتم انبيا و مرسلين و حجت بر جميع مخلوقين از اهل آسمان ها و زمين ؛ پس كسي كه در اين شك كند كافر است مانند كفر زمان جاهليت وكسي كه در يكي از گفتارها ي من شك كند گويا درباره ي من شك كرده است. و كسي كه در يكي از ايمه (اثنا عشر اولياي من) شك كند چنان است كه در تمام ايشان شك كرده است... اي گروه مردمان علي بن ابي طالب را بر همه فضيلت و شرافت دهيد (و او را افضل و اشرف تمام خلق بعد از من بدانيد). به (سبب, واسطه و وسيله ي) ما خداوند روزي را بر خلق نازل و خلق را باقي مي گذارد. ملعون است, ملعون است ؛ مغضوب (مورد غضب) است, مغضوب است كسي كه قول مرا رد كند و يا موافقت نكند.»
4-5- در زيارات وارده از معصومين بسيار است كه خطاب به ايمه ي هدي عرض مي شود: بكم فتح الله ؛ بكم يختم ؛ بكم ينزل الغيث ؛ بكم يمسك السماء و امثال اين كلمات. در روايات بسيار است كه خودشان مي فرمايند: « بنا كذا...»
5-5- در روايت اربعمايه امير المؤمنين - عليه السلام- مي فرمايند: « ذكرنا اهل البيت شفاء من العلل و الاسقام و وسواس الريب وجهتنا رضي الرب عز و جل... بنا يفتح الله و بنا يختم الله و بنا يمحو ما يشاء و بنا يثبت و بنا يدفع الله الزمان الكلب و بنا ينزل الغيث.»
6-5- در صلوات ايام شعبان مروي از امام سجاد - عليه السلام- است: « اللهم صل علي محمد و آل محمد الكهف الحصين و غياث المضطر المستكين و ملجاء الهاربين و عصمه المعتصمين.»
7-5- در زيارت مفصل اميرالمؤمنين - عليه السلام- آمده است: « و خليفتك التي به تاخذ و تعطي و به تثيب و تعاقب.»
8-5- همچنين از اين قبيل است پناه بردن به خدا و رسول و ايمه ي هدي - صلوات الله عليهم- از شر بليات و صدمات چنان كه در صريح ادعيه ي وارده از معصومين مي باشد و رييس الموحدين امير المؤمنين ﴿ع﴾ به كميل وصيت فرمود: « به خدا توكل نما و ما را ياد نما و نام هاي ما را بر زبان جاري كن و بر ما صلوات بفرست و به خدا و ما پناه ببر تا آنكه شر آن روز از تو دور شود.»

۱- وثاقت و جلالت ومعتمد بودن او مورد اتفاق تمام علما است.
۲- وثاقت و جلالت او را در مستدركات علم رجال الحديث ج 8/301 ثابت شده است.
۳- آيه ي 74 سوره ي توبه.
۴- آيه ي 59 سوره ي توبه.

سايت فطرت