محتوای فطرت
جستجو در فرزانگان

علامه محمد باقر مجلسي (مجلسي بزرگ)-2

علامه محمد باقر مجلسي (مجلسي بزرگ)-2

علامه محمد باقر مجلسي در سال 1037 هجري قمري در اصفهان به دنيا آمد. جد بزرگوارش ابونعيم اصفهاني صاحب كتاب"حلية الاولياء"و پدرش مولا محمدتقي مجلسي از شاگردان بزرگ شيخ بهايي و از علماي معروف اصفهان بود.

مقام علمي

محمدباقر از همان كـودكـي زير نظر پدر علامه‏اش مشغول تحصيل علوم دينيه شد و با استعداد و پشتكاري كه داشت در مـدت كوتاهي مراحل گوناگون علمـي را طي كرد.

مرحوم علامه مجلسي از محضر بزرگاني همچون پدرش در علوم نقلي و آقا حسين خوانساري در علوم عقلي استفاده برد. همچنين نزد اساتيد معروفي چون وحيد بهبهاني، علامه بحرالعلوم و شيخ انصاري نيز كسب فيض كرد و ملقب به لقب"علامه"شد. همچنين مجلسي، از طرف مولا محمد صالح مازندراني، ملا محسن فيض كاشاني، سيدعلي خان مدني و شيخ حرّ عاملي اجازه نقل حديث گرفت.

علامه در علوم مختلفي مثل تفسير، حديث، فقه، اصول، تاريخ، رجال و درايه داراي راي و نظر بود و در علوم ديگر نيز مثل فلسفه، منطق، رياضيات، ادبيات، لغت، جغرافيا، طب، نجوم و علوم غريبه نيز شخصيت معتبري شناخته مي‏شد.

علامه مجلسي بعد از تحصيلات حوزوي رايج به تحقيق در اخبار اهل بيت(ع) پرداخت و با استفاده از نفوذ معنوي و قدرت سلطان زمانش يعني شاه سليمان صفوي به جمع آوري كتابهاي مربوط،از هر مرز و بومي همت گمارد، و با اين امكانات و اطلاعات وسيع و با كمك شاگردانش بناي عظيم كتاب"بحار الانوار"را پايه گذاري كرد و احاديث اهل بيت(ع) را از هر گوشه و كنار كه به دست مي‏آمد، ثبت و ضبط مي‏كرد.

آثار و تاليفات

علامه مجلسـي در عمر هفتاد و سه ‏ساله‏اش بيش از سيصد جلد كتاب به زبان فارسي و عربي نگاشته است.

مهمترين كتب فارسي ايشان عبارتند از: حق اليقين در اعتقادات، زاد المعاد در اعمال و ادعيه ماهها، تحفة الزاير در زيارات، عين الحياة در اخلاق، حليلة‏ المتقين در آداب و احكام، حياة القلوب در تاريخ پيامبران و جلاءالعيون در تاريخ امامان(ع).

اما برخي از كتابهايي كه ايشان به زبان عربي نگاشته‏اند عبارتند از: مرآة العقول شرح كافي ثقة الاسلام كليني، ملاذ الأخيار شرح تهذيب شيخ طوسي، الفرايد الطريفة شرح صحيفه سجاديه، شرح أربعين حديث، صراط النجاة، الوجيزه في الرجال، الفوايد الطريقه في شرح الصحيفه السجاديه، رساله الاوزان، المسايل الهنديه، رساله اعتقادات، رساله في الشكوك، مقياس المصابيح، ربيع الاساييع، رساله في جفر و بسياري كتب ديگر.

بحار الانوار

اما مهمترين كتاب مرحوم مجلسي كتاب عظيم"بحارالانوار"مي‏باشد. بحارالانوار يك مجموعه بزرگ روايي و تاريخي در 110 جلد است كه در ضمن آن تفسير بسياري از آيات قرآن كريم نيز آمده است. بحارالأنوار در واقع دايرة المعارف علوم شيعي است كه هيچ محققي از مراجعه به آن بي نياز نيست.

برخي خصوصيات اين كتاب گرانسنگ عبارتست از اينكه:

مولف در هر عنوان ابتدا آيات مربوط به آن، سپس تفسير آنها را بيان مي كند، سپس روايات مربوطه را نقل كرده و پس از آن معضلات و مشكلات روايات را توضيح مي دهد.
علّامه مجلسي در اين اثر روايات صحيح، حسن، موثق و ضعيف را گردآوري نموده و در مواردي به عدم وثوق خود به برخي روايات اشاره مي‏كند.

نويسنده در تأليف بحارالأنوار كوشيده است كه از كتب اربعه (كافي، تهذيب، من لايحضره الفقيه و استبصار) همچنين صحيفه سجّاديه نقل حديث نشود و علت اين امر هم اين است كه مرحوم مجلسي نخواسته اقبال عمومي به اين كتب ارزشمند به واسطه كتاب خود كم شود.

مولف در تأليف كتابش از بيش از حدود شش‏صد اثر شيعه و اهل سنّت استفاده كرده است.

اما ترتيب موضوعات كتاب بحارالانوار به اين گونه است: عقل و علم و جهل، توحيد، عدل، معاد، احتجاجات و مناظرات، قصص انبيا، تاريخ و سيره پيامبر اكرم(ص)، امامت، فتنه‏ها و غصب خلافت، تاريخ و احوال ايمّه اطهار(ع)، جهان خلقت، مكارم اخلاق، آداب و سنن و موضوعات فقهي.

شاگردان

مرحوم مجلسي در طول مدت عمر بابركتش شاگردان بسياري را تعليم داد به طوري كه برخي تعدادشان را بيش از يك‏هزار نفر مي‏دانند. برخي از آن بزرگان عبارتند از:

سيد نعمت اللّه جزايري، جعفر بن عبد اللّه كمره اي اصفهاني، زين العابدين بن شيخ حرّ عاملي، سليمان بن عبد الله ماحوزي بحراني، شيخ عبد الرزاق گيلاني، عبد الرضا كاشاني، محمد باقر بيابانكي، ميرزا عبد الله افندي، سيد علي خان مدني شيخ حرّ عاملي، ملا سيمامحمد بن اسماعيل فسايي شيرازي، محمد بن حسن فاضل هندي و بسياري از بزرگان ديگر.

مقام معنوي

مرحوم علامه محمدباقر مجلسي از نظر مقام معنوي نيز مانند مقام علمي‏اش داراي مراتب بسيار بالايي بود. برخي از خصوصيات اخلاقي اين استاد بزرگ را در اينجا متذكر مي‏شويم: يكي از خصوصياتي كه شاگرد ايشان مرحوم جزايري نقل مي‏كند اين است كه ايشان همواره ياد خداوند تعالي بود و تمام اعمالش را با قصد قربت انجام مي‏داد.

همچنين علامه مجلسي به زيارت ايمه اطهار(ع) اهميت فراوان مي‏داد و با وجود مشكلات بسيار چندين بار به سفر حج و زيارت ايمه عراق، بقيع و مشهد مقدس نايل شد و هر بار مدتي طولاني در جوار آن بزرگواران اقامت كرد.

يكي از خصوصيات ايشان تواضعش بود. علامه هيچگاه به مقام اجتماعي و بالا و پايين بودن موقعيت يا سنّ افراد نگاه نمي‏كرد.

وفات

علامه محمد باقر مجلسـي سرانجام در سن هفتاد و سه سالگي در بيست و هفتم رمضان سال 1111 هجري قمري در اصفهان از دنيا رفت و بدن پاك و مطهرش در مسجد جامع اصفهان در كنار مزار پدر علامه‏اش مرحوم محمدتقي مجلسي به خاك سپرده شد.

منابع:

ــ گنجينه دانشمندان، محمد شريف رازي، تهران، كتاب‏فروشي اسلاميه.

ــ رياض العلماء، عبدالله افندي اصفهاني، قم، كتابخانة آيت‎الله مرعشي.

ــ ريحانة الادب، محمدعلي مدرس تبريزي، تهران، چاپخانه شفق.

نويسنده: سيدمحمد ناظم‏زاده‏ قمي

ابنا

تعداد بازديد:185     1388/7/7 9:37:18 ق.ظ

0 امتياز
0 تعداد

نظر کاربران:


مدیر سایت -[1389/6/10 10:20:21 ق.ظ]

با سلام ممکن است منبع خودتان برای این ادعا را معرفی نمایید در صورتی که در تاریخ ذکر شده که مردم با تجلیل زیاد او را در مسجد جامع شهر اصفهان به خاک سپردند


مرگ مجلسی -[1389/6/10 7:30:21 ق.ظ]

بهتر است بدانید مجلسی به مرگ طبیعی نمرد، از بسکه به مردم سخت گرفت، مردم اصفهان به خانه اش ریختند و تا سر حد مرگ کتکش زدند، چند روز بعد او از شدت جراحات وارده درگذشت

نظر شما درباره ی این مطلب
نام:
متن:
ایمیل:
کد امنیتی:   
ارسال این مطلب به دوستان
نام و نام خانوادگی فرستنده:
ایمیل گیرنده:

استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع بلامانع است
درباره ما   تماس با ما