محتوای فطرت
پنج شنبه 27 شهریور 1393

تعداد کل بازدید: 11391415
بازدیدهای امروز: 1400
بازديدهاي ديروز: 4256
تعداد افراد آنلاین: 95
  تعداد اعضاء: 139  
به روز رساني:1393/6/26 1:48:21 ب.ظ
جستجو در فرزانگان

محقق كركي

آشنايي با فرزانگان: محقق كركي

نورالدين ابوالحسن علي بن حسين بن عبدالعالي، مشهور به محقق ثاني، محقق كركي، شيخ علايي و مولاي مروج از فقهاي بزرگ شيعه است كه در روستاي كرك از روستاهاي جبل عامل لبنان در سال 865 يا 870 قمري به دنيا آمد. جبل عامل، سرزمين دانشمندپرور، بزرگان بي‏نظيري را به عالم اسلام تقديم كرده است كه همواره جبل عامل را شيعيان، با احترام و تقديس ياد مي‏كنند.

مقام علمي

محقق ثاني در ابتدا در همان روستاي خود به حوزه علميه رفت و سپس به روستاي ميس رفته و با تلاش پيگير، از استادان آن حوزه شناخته شد. چند وقتي نيز در جبع به تحصيل مشغول بود و پس از آشنايي و به دست آوردن تجارب و علوم در حوزه علميه جبل عامل رهسپار حوزه دمشق شد. بعد از آن راهي بيت‏المقدس شده و از آنجا نيز به مركز حوزه اهل سنت در مصر رفت و سپس به عراق رفته و در نجف به تدريس علوم ديني پرداخت. اين سفرها و ديدار حوزه‌هاي گوناگون از او مردي حزيم و دانشمندي خوش انديشه ساخت و شخصيت او را چنان زيبا ترسيم كرد كه عاقبت يكي از بزرگترين دانشمندان قرن دهم به شمار آمد.

با توجه به مسافرتهاي محقق كركي، اساتيد ايشان نيز بسيار خواهند بود، كه در اينجا تني چند از آنان را ذكر خواهيم كرد: علي بن هلال جزايري، محمد بن داود بن مؤذّن جزّيني، شمس الدين محمد بن خاتون عاملي، سيد حيدر عاملي، احمد بن علي عاملي، زين الدين جعفر بن حسام عاملي، شمس الدين محمد بن احمد صهيوني، ابي يحيي زكريا انصاري، كمال الدين ابراهيم بن محمد بن ابي شريف قرشي و....

همچنين شاگردان محقق كركي نيز بسيارند كه برخي از اين علماي به‏نام عبارتند از: شيخ علي منشار عاملي، شيخ محمد بن حسن عاملي نطنزي، سيد محمد بن ابيطالب استرآبادي، علي بن عبد الصمد عاملي، مير معز الدين اصفهاني، شهيد ثاني، نعمت الله جزايري و....

تاليفات

از محقق ثاني آثار علمي فراواني به جاي مانده و تأليفات گرانسنگي به نسلهاي پس از خود هديّت كرده است. آثار قلمي آن بزرگوار عبارت‌اند از:

جامع المقاصد (شرح قواعد الاحكام)، منهج السداد (شرح ارشاد الاذهان علامه حلي)، حاشيه بر مختلف الشيعه علامه حلي، رساله جعفريّه، رساله‌اي در صيغه‌هاي عقود و ايقاعات، نفحات اللاهوت در لعن جبت و طاغوت، رساله‌اي در آب كر، رساله‌اي در تعقيبات نماز، رساله غيبت، رساله نجميّه، رساله‌اي در تعريف طهارت و رساله‌اي در احكام شير دادن، حاشيه برالفيّه و نفليّه شهيد اوّل، شرح الفيّه، حاشيه بر تحرير علامه حلّي، حاشيه بر الدروس الشرعيه شهيد اوّل، حاشيه برالذكري في الفقه، رساله‌اي در قبله، رساله‌اي در تسبيح، رساله‌اي در تقيّه، رساله‌اي در نماز و روزه مسافر، رساله‌اي در شنيدن دعواي مدّعي در دادگاه و راه استنباط احكام شرعي، حاشيه بر بخش ميراث‌ مختصر النافع، رساله‌اي در اثبات رجعت، كتابي در ارث، حاشيه بر قواعد الاحكام، حديث شناسي، المطاعن المحرميّه، رساله‌اي در قبله خراسان، رساله‌اي در نيت و....

محقق ثاني از منظر ديگران

در كتاب نظام الاقوال آمده است:"شيخ بزرگوار، علي بن حسين بن عبدالعالي كركي عاملي از بزرگان ما است. يگانه دوران خود و داراي تصنيفات سودمند است."

شيخ حر عاملي مي‏گويد:"موثوق بودن وي در حديث و روايت، و دانش و فضيلت و علو مقام و فزوني پژوهشهاي علمي او چندان مشهور است كه نياز به تعريف ندارد تاليفاتش هم بسيار و شناخته شده است."

حسن بيك روملو مي‏گويد:"هيچ عالمي، پس از خواجه نصيرالدين طوسي، نتوانست آن موفقيتي را كه اين استاد بزرگ در خدمات اسلام كسب كرده بدست آورد... وي همچنين از هر كوشش و جديتي در راه برقراري فرايض و واجبات و اجراي حدود شرعيه و رسيدگي به وضع ايمه جماعات و مؤذنان و بيان مسايل عبادتها و نمازها و گسترش احكام و فروكوفتن دشمنان و فاسدان و بازداشتن مردم از گناه، دريغ نداشت و همواره مردم را به فراگيري احكام دين، ترغيب و تشويق مي‏نمود و آنان را به راه راست رهنمون بود."

بعد از اينكه شاه طهماسب مرحوم محقق را براي شيخ الاسلامي ايران برگزيد، در يكي از ديدارهايش با وي، گفته بود:"فرمانروا تو هستي و من يكي از كار گزاران تو مي‌باشم."

شيخ الاسلام ايران

يكي از بخشهاي مهم زندگي محقق كركي انتخاب او به عنوان شيخ الاسلامي ايران است. محقق در ايران با حمايت صفويان تلاش زيادي كردو. در آن روزگاري كه ايران اوضاع نابساماني داشت كساني چون محقق ثاني بودند كه مردانه در ميدان به تلاش مي‌پرداختند. شيخ الاسلام محقق كركي، اقدامات اجتماعي و مذهبي فراواني انجام داد.

از آن موارد اينكه: در آن زمان"أشهد انّ عليّاً ولي الله"و"حيّ علي خير العمل"كه از آمدن سلطان طغرل بيك سلجوق در اذان ممنوع شده بود در زمان صفويان و درايت محقق ثاني به اذان ضميمه شد و بر مأذنه‌ها گفته شد.

يكي ديگر از اقدامات محقق كركي: جلوگيري از فحشا و منكرات و ريشه‌كن كردن اعمال نامشروع و رواج دادن واجبات الهي و دقت در وقت اقامه نماز جمعه و جماعت و بيان احكام نماز و روزه و دلجويي از علما و دانشمندان و رواج دادن"اذان"در شهرهاي ايران و همچنين قلع و قمع مفسدين و ستمگران بود.

محدّث جزايري مي‌نويسد:"من بعضي از فرمانها و دستورهايي را كه محقق ثاني به حكّام و زمامداران نواحي كشور نوشته، ديده‌ام؛ همه در بر دارنده قوانين عدالت پيشه‌اي و چگونگي برخورد مسيولين با مردم و راجع به اخذ ماليات و مقدار آن است."

شهادت

سرانجام مرحوم محقق ثاني در هجدهم ذيحجه سال 940 قمري، هم‏زمان با روز غدير خم در نجف اشرف از دنيا رفت. بدن پاك آن استاد اعظم پس از تشييع در جوار مرقد امير المؤمنين علي(ع) به خاك سپرده شد.

عده زيادي از مورخين بر اين نظرند كه محقق كركي، به وسيله زهر عده‌اي از متعصّبان اهل سنّت مسموم شده و شربت شهادت نوشيده‌ است. برخي ديگر نيز مي‏نويسند بعضي از رجال دولت ‏با مرحوم محقق كركي دشمني داشته و براي كشتن وي توطيه نمودند گرچه شايد شاه طهماسب از اين اقدام بي‏خبر بوده است.

منابع

پاسدار اسلام، شماره دوازدهم.

تاريخ جهان آرا، غفاري قزويني، تهران، كتاب‏فروشي حافظ.

ريحانة الادب، محمد علي مدرس تبريزي، تهران، چاپخانه شفق.

ترجمه روضات الجنات، محمد باقر ساعدي، تهران، كتاب‏فروشي اسلاميه.

رياض العلماء و حياض الفضلاء، عبدالله افندي، مشهد، آستان قدس رضوي

گردآوري و تنظيم: سيد محمد ناظم‏زاده قمي

سايت ابنا

تعداد بازديد:233     1387/9/30 5:7:27 ق.ظ

0 امتياز
0 تعداد

نظر کاربران:


محمد هادیزاده -[1392/11/7 2:45:55 ق.ظ]

ممنون که یاد بزرگان هستید .


محمد کرکی -[1391/9/20 9:43:35 ق.ظ]

با سلام بر عموزاده های خوبم ازین که نام شما عزیزان را میبینم به خودم میبالم به خصوص عموزاده های عزیزم در اندیمشک.من اهل روستای کرک از روستاهای شهرستان شازند هستم به امید دیدار شما عزیزان


میترادات -[1391/9/1 10:59:50 ق.ظ]

درود بر روان مردم ایران کرکی مردی سخت متعصب بود و اختیار مردم ایران را داشت او زمانی که از لبنان می آمد یک رخت وقبای بیش نداشت ولی آنقدر در گوش تهماسب نوجوان خواند که به همه چیز رسید خیلی از دانشمندان ایرانی در زمان او از ایران گریختند .لعنت خدا بر بدعت گذاران در دین خدا


کرکینی -[1391/8/17 11:33:1 ق.ظ]

سلام بر کرکینی ها مه خو وام نبی بونمش ولی جمع تو جمع کرکینی سو گینی ها


سیاوش کرکی -[1391/5/11 2:30:29 ق.ظ]

با تشکر فراوان که این مطالب مفید را درج نمودید


ابوذر سهرابی فر(کرکی) -[1391/2/24 2:38:2 ق.ظ]

با سلام از نوشتن این مطالب زیبا که به نوعی هم به تاریخ شیعه و در روی دیگر سکه به خاندان ما اشاره دارد تشکر میکنم .


جواد کرکی زاده -[1391/1/17 9:16:27 ق.ظ]

سلام باتشکر که درباره تاریخ شیعه در ایران و بنیانگذار آن مطالبی رو نوشتید


عبدالحسین کرکی -[1390/12/23 6:13:27 ب.ظ]

من ازنوه های شیخ عبدالعالی کرکی هستم وازنویسندگان این مطالب درباره جدم تشکر میکنم من بسیاردرجستجوی عموزاده هایم وفرزندان شیخ که درایران وعراق پراکنده اند گشته ام لطفا مارایاری نمایید (روستای کرک درجبل عامل لبنان وروستای کرک درشازند اراک وروستای کرکی درمیانه اتوبان خرم آباد به اندیمشک وروستای کرکیخان در5 کیلومتری بروجرد به ملایر و......همگان فرزندان شیخ هستند


عبدالحسین کرکی -[1390/11/2 7:22:59 ب.ظ]

سلام ممنونم که ازجدما نوشته ای


اسماعیل گشتاسب -[1390/6/16 12:24:51 ق.ظ]

مقام والای محقق کرکی تا کنون نیز زبانزد محققان و اندیشمندان است.

نظر شما درباره ی این مطلب
نام:
متن:
ایمیل:
ارسال این مطلب به دوستان
نام و نام خانوادگی فرستنده:
ایمیل گیرنده:

استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع بلامانع است
درباره ما   تماس با ما